Người Dân Biểu Cô Đơn Của New Orleans - Giao Chỉ, San Jose

“Hãy gọi tôi là Joseph”

Vì đâu nên nỗi: “Joseph Cao. Tên xấu xa bẩn thỉu, hãy cút về Saigon miền Nam Việt Nam, nơi xứ sở của bọn khốn nạn tụi bây“

Giao Chỉ, San Jose

Trên đây là một trong nhiều lời phê bình bằng Anh ngữ của trang thông tin điện toán gửi cho ông Dân biểu Việt Nam duy nhất của Quốc hội Hoa Kỳ.

Nguyên tác Anh ngữ còn mất dạy hơn nhiều, chúng tôi chỉ lược dịch cho nhẹ bớt. Tại sao Dân biểu Cao Quang Ánh của Lousiana lại bị sỉ vả điên cuồng như vậy ?

Cuối tuần qua, ông dân biểu Việt Nam là người duy nhất thuộc đảng Cộng Hòa đã xé rào bỏ phiếu ủng hộ luật cải tổ y tế của Tổng thống Obama thuộc đảng Dân chủ.

Tổng số 435 dân biểu đã họp phiên sóng gió để thông qua dự án luật HR 3962 vĩ đại hàng ngàn trang với chương trình cải tổ y tế 10 năm, chi phí hơn một ngàn tỷ Mỹ kim.

Mặc dù dự án do phe dân chủ đưa ra nhưng trong số 258 ghế dân chủ chỉ có 219 dân biểu bỏ phiếu ủng hộ. Với tinh thần tự do, phóng khoáng và hơi coi thường kỷ luật đảng, đã có 39 dân biểu Dân Chủ xé rào trả lời NO với dự án luật lịch sử nhằm thay đổi toàn bộ đường lối bảo vệ sức khỏe cho 307 triệu dân Mỹ.

Trong khi đó, phe Cộng Hòa bảo thủ hết sức tôn trọng đảng quy, một trăm phần trăm đảng viên gồm 176 vị bỏ phiếu chống. Trừ 1 ông dân biểu Cộng Hòa mới toanh, gốc Việt Nam. Tên Mỹ của ông là Anh’Joseph’Cao. Tên Việt Nam là Cao Quang Ánh, năm nay 42 tuổi, có vợ 2 con. Vừa mới được bầu vào quốc hội được 10 tháng, vóc dáng nhỏ bé nhất hạ viện. Tiếng nói lại còn nhỏ nhẹ hơn cả dáng người. Hình thức hết sức hiền lành, vốn là thầy tu xuất. Trông không có vẻ một chính trị gia cao cấp liên bang. Nhìn đi nhìn lại, chỉ thấy vẻ nho nhã của thầy giáo tiểu học.

Ðó chính là nhân vật vào cuối năm 2008 đã được đảng Cộng Hòa tuyên dương là người hùng, biểu tượng tương lai của đảng (The Symbol of the future).

Và bây giờ, sau 1 lá phiếu xé rào duy nhất, những tay Cộng Hòa bất mãn đã có ý kiến đuổi ông dân biểu anh hùng của đảng ta về lại Saigon, nơi mà ông đã theo hai chị ra đi với tư cách tỵ nạn lúc 8 tuổi. Năm đó cha còn ở tù, mẹ ở lại nuôi chồng và các em.

Lạc đường vào chính trường, lạc đường vào lịch sử

Toàn thể thế giới tỵ nạn Việt Nam tại Hoa Kỳ, ai cũng nói rằng, nếu có 1 dân biểu liên bang tại thủ đô Washington thì người đó phải đến từ Orange County.

New Orleans, Lousiana đời nào có được dân biểu gốc Việt. Tỷ lệ dân số Việt ở đây chưa đến 3%. Nếu có lọt vào con đường chính trị ở tiểu bang này thì cũng phải vô đảng Dân Chủ. Ðịa phương này là thế giới của Dân Chủ, mà phải là Dân Chủ da mầu.

Hơn 100 năm qua, đảng Dân Chủ nhà nghèo đã trấn thủ Lousiana. Ðương kim dân biểu địa phương là ông Mỹ đen Jefferson đã ngự trị liên tiếp 9 nhiệm kỳ, hai năm bầu 1 lần, tổng cộng là 18 năm và nếu không có cơn gió ngược thì ông sẽ ở lại cho đến khi mãn chiều xế bóng.

Kỳ bầu cử 2008, phe Cộng Hòa địa phương chẳng có ai màng ra tranh cử với ông Mỹ đương nhiệm, chắc như bàn thạch. Bao nhiêu năm qua, đây vẫn là tảng đa đen không nhúc nhích.

Anh chàng họ Cao đóng 900 Mỹ kim cho ủy ban bầu cử để nhận tư cách ứng viên của đãng Cộng Hòa. Từ chi bộ Cộng Hòa địa phương cho đến trung ương không ai ngó ngàng gì đến anh chàng đảng viên gốc Việt to gan lớn mật.

Mấy cụ già đi lễ nhà thờ buổi sáng cầu nguyện cho thầy Cao, nhưng cũng biết rằng chỉ ứng cử cho vui vậy thôi. Mình là người ngoài, qua đến Hoa Kỳ ăn gạo Mỹ hột dài là qua sức rồi. Dễ gì mà thành quan dân biểu được.

Cơn bão dữ tràn đến Lousiana đã thay đổi tất cả. Văn phòng luật sư Cao bị tàn phá phải di tản rồi trở về cùng người dân New Orleans xây dựng lại. Trung ương duyệt lại cấp cho ông ứng cử viên da vàng 50 ngàn gọi là khích lệ. Trong khi đó ứng cử Cộng Hòa đơn vị bên cạnh được cấp 1 triệu Mỹ kim để tranh cử.

Gần ngày bỏ phiếu, ông dân biểu đương nhiệm Jefferson bị truy tố về tội tham nhũng 100 ngàn mỹ kim. FBI còn tìm thấy100 ngàn tiền mặt dấu trong văn phòng.

Kết quả trận gió ngược làm ông ứng cử viên Cộng Hòa thắng cử hơn 2000 phiếu. Với 33,132 phiếu tức 49.54% ông Cao thắng ông Jefferson 31,318 phiếu chiếm 46.83% .

Thành quả gây ngạc nhiên tất cả mọi người là số tiền chi tiêu tranh cử của thầy Cao chỉ có 49,000 Mỹ kim.

Tờ Washington Post tại thủ đô của phe Dân Chủ đưa hình ông Cao lên trang nhất để giới thiệu người anh hùng mới của Cộng Hòa tại Lousiana. Tờ Post viết rằng: "Với thành công ngoạn mục, Cộng Hòa lật lại thế cờ mà phe Dân Chủ da đen đã ngự trị gần 2 thập niên".

Người từ đâu đến

Là con trai của 1 sỹ quan Việt Nam Cộng Hòa di tù cộng sản sau 75. Gia đình cho 3 chị em di tản lúc Cao Quang Ánh 8 tuổi.

Từ cậu bé tỵ nạn, trưởng thành trong niềm tin công giáo và thụ huấn các đại học Hoa Kỳ. Tốt nghiệp ngành triết và lấy cao học tại Fordham rồi về New Orleans dạy học. Với tinh thần hiếu học tìm cách giúp đời, ông theo học tiếp và tốt nghiệp tiến sĩ luật khoa tại đại học Loyla. Ra trường ông làm cố vấn cho tổ chức Boat People SOS và cũng tham dự vào Hội đồng cố vấn cho tổ chức các giám mục Hoa Kỳ.

Trong suốt thời gian qua, thiên tai tại New Orleans đã đem luật sư Cao Quang Ánh lại gần với người dân địa phương. Ông tham dự vào nhiều công tác xã hội để có đủ nghị lực ra tranh cử dân biểu. Nhưng chính ông cũng không có nhiều hy vọng. Ông tin rằng Thiên Chúa đã cho ông cơ hội.
Ngày 6/1/2009 vị dân biểu Việt Nam đầu tiên của quốc hội Mỹ đứng lên tuyên thệ để trở thành một nhà lập pháp của hạ viện Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ. Vợ ông là dược sĩ và ông bà đã có 2 con gái.

Vị trí mong manh

Với thành quả chiến thắng hết sức may mắn, cậu bé di tản 34 năm trước đã lạc đường vào lịch sử. Chức vụ dân biểu 2 năm bầu lại 1 lần và không giới hạn nhiệm kỳ. Nếu xây dựng nền móng cho kỹ, có thể sẽ được tái cử suốt đời. Ðó là nói những tay có gốc rễ, có hậu thuẫn rất mạnh. Chuyện lật ngược thế cờ nhờ may mắn chỉ xảy ra 1 lần. Các ứng cử viên của cả 2 đảng Dân Chủ và Cộng Hòa tại New Orleans, Lousiana bây giờ không còn bất ngờ nữa. Vị trí của dân biểu họ Cao rất mong manh. Ông phải tiếp tục cầu nguyện. Ông phải vận động tranh cử ngay từ lúc vừa tuyên thệ. Ông phải sống 1 ngày 48 giờ để làm việc cho cử tri da đen, da trắng và da vàng tại địa phương.

Chúng ta đọc bản dự trù công tác và thành tích 10 tháng qua thì có thể yên tâm là tất cả những gì một dân biểu gốc Việt có thể làm cho dân Việt tỵ nạn trên thế giới, ông đều ghi vào nghị trình công tác. Cho đến nay, ông đã làm nhiều hơn những gì mà lá phiếu Việt Nam nhỏ bé bỏ cho ông. Ông cũng đã làm nhiều hơn số tiền quyên góp của bà con dành cho quỹ tranh cử. Nhưng lần này không phải chỉ cần $50,000 Mỹ kim. Phải có một triệu và $50,000 Mỹ kim, nếu chúng ta muốn giữ lại 1 dân biểu không phải cho riêng New Orleans mà cho cả cộng đồng Việt Nam tại Hoa Kỳ.

Tuy nhiên, điều quan trọng nhất là dân biểu Cao phải có võ riêng của ông.

Xé rào Cộng hòa, dùng lá phiếu duy nhất của con Voi, đem trao tặng cho con Lừa nên ông bị thiên hạ gọi là đồ con Bò. Vì tên ông Cao dễ bị đọc nhầm thành Cow.

Một cách nhẹ nhàng, ông xin nhà báo đừng mất công hỏi cách đọc tên ông cho đúng.

“Xin gọi tôi là Joseph.”

Rồi ông Joseph của chúng ta đã đi thế võ hết sức lăng ba vi bộ, liều lĩnh một cách có tính toán. Cậu Cao Quang Ánh 8 tuổi vào năm di tản 75 ngày nay đã nói gì với báo chí Hoa Kỳ:

“Tôi đã đọc bản dự luật. Tôi lắng nghe vô số câu chuyện của cử tri Orleans. Ða số dân ở đây không có bảo hiểm sức khỏe. Lousiana cần mở rộng bảo hiểm sức khỏe cho người già và trẻ em. Tôi luôn luôn nói rằng đành phải bỏ các đòi hỏi của đảng qua 1 bên khi phục vụ cho dân chúng. Tôi đã nhận được sự cam kết của tổng thống Obama sẽ giải quyết những khó khăn liên quan vấn đề bảo hiểm sức khỏe của người dân Lousiana, bao gồm cả việc tài trợ dành cho nạn nhân thiên tai.

Lá phiếu của tôi đêm nay căn cứ vào những ưu tiên phục vụ hữu hiệu cho người dân của tôi“

Ðó là lý do đảng viên Cộng Hòa bỏ phiếu cho phe Dân Chủ chỉ nhằm phục vụ cho cử tri tại địa phương.

Ván bài duy nhất, trong một cơ hội duy nhất để ông dân biểu ra tay là vấn đề bảo hiểm sức khỏe sẽ dành cho mọi người. Ông đã chọn đúng lúc để bầy tỏ thái độ bằng một lá phiếu.

Tất cả báo chí, TV Hoa Kỳ chiếu đèn vào dân biểu Cao. Phần lớn muốn biết rỏ ông đã nghĩ gì với lá phiếu can đảm và ngoạn mục của ông.

Với thái độ mềm mỏng và hiền lành cố hữu, khi được nhà báo hỏi là ông có bị đảng Cộng hòa làm khó dễ không, ông đã trả lời là không thấy gì. Mọi người vẫn tôn trọng ý kiến của tôi. Hỏi rằng có bị cắt ngân khoản hay các công việc yểm trợ không.

Dân biểu Joseph trả lời là cũng không thấy gì cả. Mọi thứ vẫn như thường.

Trên thực tế thì ông đang bị mệt với đảng Cộng Hòa. Ngay từ khi bước chân vào hạ viện, ông đã là một dân biểu cô đơn. Ðứa bé đi tìm tự do lúc 8 tuổi, suốt đời cũng chỉ có một mình.

Năm nay, 42 tuổi vác thánh giá lạc bước vào chính trường, hình như ông vẫn cô đơn. Dù đọc được rất nhiều ý kiến tán thưởng hành động can đảm khi ông đơn phương bỏ phiếu theo lương tâm chứ không theo lệnh đảng, nhưng ai cũng lo ngại rằng ông khó tồn tại khi mới bước vào chính trị đã sớm đi ra ngoài khuôn phép. Riêng phần Joseph, với tinh thần tôn giáo mạnh mẽ, ông rất quan tâm đến việc bảo vệ thai nhi. Ông chỉ yên tâm bỏ phiếu thuận cho dự luật HR 3962 sau khi quốc hội thông qua tu chính án cấm dùng tiền của liên bang để tài trợ việc phá thai.

Lá phiếu lịch sử

Thật ra, với kết quả sai biệt 5 lá phiếu thì lá phiếu thứ 5 của ông Cao là lá phiếu duy nhất của đảng Cộng Hòa sẽ là 1 lá phiếu lịch sử.

Tổng thống Obama về Lousiana nói chuyện đã lịch sự giới thiệu vợ chồng dân biểu Cao với cử tọa và khen con gái của ông xinh đẹp. Trong khi toàn đảng Cộng Hòa suốt 6 tháng chống đối dự luật của Tổng thống Dân Chủ thì hình ảnh xé rào của 1 ông dân biểu da vàng, rất ngây thơ vô tội là hình ảnh rất đặc thù của bức tranh chính trị tại Hoa Thịnh Ðốn.

Với thế võ xé rào xem như cung đàn lạc điệu của 1 thầy tu xuất Việt Nam tại New Orleans có thể hy vọng làm cho cả đảng Cộng hòa và Dân chủ đều phải giữ lại cho ông cái ghế đang ở thế mong manh. Nhưng mà niềm hy vọng này cũng lại rất mong manh.

Ðiều quan trọng nhất là làm sao cho cử tri Lousiana sớm được nhận phúc lợi của chính phủ liên bang. Từ 1 dân biểu vô danh gốc Việt, ông Cao ngày nay có thể đặt vấn đề với cả 2 phe Dân Chủ và Cộng Hòa, và có thể tìm thấy sự yểm trợ từ tổng thống của Hiệp chủng Quốc Hoa Kỳ.

Ông Obama có thể không muốn mất liên lạc với vị dân biểu duy nhất Việt Nam mang màu áo Cộng Hòa bỏ phiếu cho Health Care Bill HR 3962. Thái độ của đảng Cộng Hòa dành cho ông vào kỳ tranh cử 2010 sau vụ bỏ phiếu này cũng còn là một ẩn số. Sẽ có thêm ứng cử viên mới của cả Cộng Hòa lẫn Dân Chủ. Và trận đấu sẽ rất gay go.

Hero or Villain

Trong một bài tường thuật bằng Anh ngữ dưới tựa đề Hero or Villain, bà Jackie Bong-Wright đã tiết lộ giây phút bỏ phiếu rất thú vị. Cho đến giờ chót, phe Cộng Hòa vẫn chưa biết chắc lá phiếu của Joseph sẽ đi về đâu. Dân biểu Eric Canton (R.VA) nhân vật số 2 của đảng Cộng Hòa ngồi cạnh ông Cao và tiếp tục thuyết phục. Hai người vừa nói chuyện vừa theo dõi kết quả bỏ phiếu tại hạ viện. Khi phe Dân Chủ đạt được gần số phiếu thắng lợi, ông Cao là một trong 5 phiếu sau cùng. Joseph Cao trả lời Yea đã gây ngạc nhiên cho cả nghị trường. Dân biểu Cộng Hòa Cantor lập tức bỏ đi, trong khi dân biểu Mike Honda (D.San Jose CA.) chạy lại bắt tay và chào mừng Joseph. Ông Cao cho biết đã bỏ phiếu theo lương tâm và vì người dân Lousiana, dù có thể lá phiếu này sẽ chấm dứt sự nghiệp chính trị của ông qua một nhiệm kỳ ngắn ngủi.

HR 3962

Dự luật mà dân biểu Cao đã xé rào ủng hộ ông Obama là 1 đạo luật hiện còn chờ thượng viện thông qua sẽ trở thành 1 dấu mốc của lịch sử.

Thế giới hiện nay cho rằng siêu cường Hoa kỳ là 1 quốc gia lạc hậu nhất về bảo hiểm y tế. Nước Mỹ vẫn có 50 triệu dân không có bảo hiễm sức khỏe. Lý do tại sao. Phần lớn là không đủ sức đóng và đành thả trôi như lục bình. Khi nào nặng thì vào khu cấp cứu để các bệnh viện công cố gắng chữa và đòi tiền chính phủ. Hệ thống hành chánh với vấn nạn ngân sách xã hội cứ rối tung lên, không biết đằng nào mà mò.

Ngay từ đầu năm 1970, thượng nghị sĩ Ted Kennedy đã báo động về việc cải tổ. Cho đến nay ông đã qua đời gần 40 năm sau, nước Mỹ chưa có được 1 bộ luật bảo hiểm y tế cho rõ ràng. Tám năm cầm quyền của dòng họ Clinton, bà đệ nhất phu nhân định mở đường lịch sử nhưng thất bại. Tám năm của dòng họ Bush không đi đến đâu. Tiền đóng bảo hiểm của người Mỹ nhiều hơn dân Canada 10 lần. Tại Hoa Kỳ, từ bệnh nhân cho đến thầy thuốc qua các hãng bảo hiểm, qua các nhà thương và tất cả các dịch vụ liên quan đến y tế đều đồng tâm hiệp lực đua nhau làm cho giá thành của công cuộc bảo hiểm y tế lên cao. Ðể có được bảo hiểm y tế, người dân Mỹ phải chi ra mỗi tháng từ $500 đến $1000 mỹ kim cho một gia đình.

Dù rằng dự luật mới sẽ không phải là 1 phép lạ giải quyết ngay mọi khó khăn một lần, nhưng xem ra đây chỉ mới là bước đầu.

Trên 50% người Mỹ lợi tức thấp tại Lousiana không có bảo hiểm y tế trong nhiều thập niên qua. Nếu mọi chuyện xẩy ra cứ như thật thì tương lai, cử tri vùng New Orleans sẽ có được các chương trình bảo hiểm y tế căn bản. Ðó là điều mà các dân biểu của thập niên 70, 80 và 90 đã hứa hẹn nhưng không làm được. Phải chờ cậu bé tỵ nạn da vàng gặp may trở thành dân biểu mới đem lại những tờ giấy đi khám bệnh miễn phí khi nhân loại bước chân vào thập niên 2010. Ðó cũng là niềm hãnh diện để các bà già Việt Nam bàn tán trong lúc bán rau buổi sáng ở chợ chồm hổm New Orleans, trước khi về nhà chuẩn bị đi xem lễ buổi chiều.

Năm 2010 ghi dấu 35 năm nhìn lại công việc định cư của người Việt tại Hoa Kỳ. Duyên may từ ông trời đã đưa vị dân biểu Việt Nam vào quốc hội. Cậu bé di cư 8 tuổi năm 75, ngày nay đóng vai lữ khách cô đơn nhưng hãnh diện trong chính trường Hoa thịnh Ðốn.

Thưa quý vị, chúng ta có thể làm được gì để giữ lại lâu dài niềm hãnh diện Việt Nam “nhỏ bé” tại New Orleans.

Giao Chỉ, San Jose

Lòng Dân hơn Ý Ðảng - Ngô Nhân Dụng

Dân biểu Joseph Cao (Cao Quang Ánh)

Ngô Nhân Dụng

Cuối tuần vừa qua, Dân Biểu Cao Quang Ánh là người Việt Nam nổi tiếng nhất ở nước Mỹ. Các đài truyền hình liên tục loan tin và phỏng vấn ông. Một người bạn ở xa điện thoại hỏi “Joseph Cao có phải là người Việt hay không?” Khi biết ông đúng là người Mỹ gốc Việt Nam, chị vui mừng gọi điện thoại cho các con để chia sẻ niềm vui với cả gia đình.

Ông Cao Quang Ánh là dân biểu duy nhất thuộc đảng Cộng Hòa đã bỏ phiếu ủng hộ dự luật cải tổ y tế ở Hạ Viện. Hầu hết thư độc giả gửi đến Người Việt đều khen ngợi ông là người can đảm và tỏ ý hãnh diện về một người Việt Nam như ông, mặc dù đa số người Việt ở Mỹ nghiêng về phía Cộng Hòa. Một độc giả đặt câu hỏi: Tại sao Dân Biểu Cao Quang Ánh không đổi sang đảng Dân Chủ cho rồi, khi ông bỏ phiếu ngược lại với tất cả các dân biểu khác cùng đảng? Có lẽ nhiều người Việt ở trong nước cũng đặt câu hỏi như vậy, vì không quen thuộc với nếp sống chính trị ở Mỹ.

Trả lời câu hỏi của các nhà báo, ông Cao Quang Ánh giải thích rằng ông đã bỏ phiếu ủng hộ dự luật cải tổ y tế vì dự luật đó cần thiết cho đại đa số dân chúng trong đơn vị đã bầu ông làm đại diện. Ðây là lý do giản dị nhất, và rất đáng suy nghĩ.

Ở nước Mỹ, các đại biểu dân cử thường thuộc một trong hai đảng, Cộng Hòa và Dân Chủ. Họ chia sẻ với đảng mình những giá trị căn bản, thể hiện qua các chủ trương, đường lối trị quốc. Nhưng khi đắc cử, các dân biểu là đại biểu của người dân trong địa hạt, các nghị sĩ là đại biểu của người dân trong tiểu bang. Họ không là đại biểu của một đảng chính trị.

Ở mỗi viện Quốc Hội mỗi đảng có guồng máy điều hợp công tác thảo luận và bảo đảm việc bỏ phiếu của các đại biểu phù hợp với chủ trương của đảng. Guồng máy đó gồm người trưởng khối đa số hoặc thiểu số, có người phụ tá trưởng khối (nghị trường Mỹ gọi là whip) lo việc điều động, theo dõi, thảo luận, khuyến cáo và nhiều khi phải ép buộc các đại biểu thuộc đảng mình bỏ phiếu theo ý chung của đảng. Trước khi các đại biểu mỗi viện họp khoáng đại, ban lãnh đạo trong mỗi viện thường họp với họ để thông qua quyết định chung; người phó trưởng khối có bổn phận đếm cho đủ số phiếu cần thiết để ủng hộ hoặc bác bỏ một dự luật, theo đường lối chung đó.

Tuy nhiên, điều lệ các đảng chính trị ở Mỹ không bắt buộc các đại biểu phải luôn luôn biểu quyết theo chủ trương của ủy ban lãnh đạo toàn quốc. Các đại biểu khi chọn lựa bỏ phiếu trong nghị trường cũng không nhất thiết phải theo chỉ thị của ban lãnh đạo đảng mình trong mỗi viện.

Những nhà chính trị Mỹ gia nhập một đảng vì nhu cầu đoàn kết với những người cùng quan điểm với mình, nhưng nhiều khi họ chỉ chia sẻ một số lớn các giá trị và quan điểm, chứ không phải tất cả mọi chủ trương, đường lối của nhau. Ðó cũng là đặc tính của các cử tri của Mỹ khi họ ghi danh thuộc một đảng nào trong danh sách cử tri. Thí dụ một người Mỹ quyết định bỏ phiếu cho đảng Cộng Hòa vì ủng hộ chủ trương chống phá thai và chống hôn nhân đồng tính, nhưng có thể vẫn bất đồng ý kiến với đảng đó trong chủ trương về vấn đề di dân lậu vào nước Mỹ hoặc về môi trường sống. Cử tri này coi các giá trị về đạo lý khiến phải chống phá thai là quan trọng, còn ý kiến về vấn đề di dân hoặc sinh môi có thể tạm bỏ qua, cho nên vẫn bỏ phiếu cho đảng Cộng Hòa.

Các đại biểu Quốc Hội cũng vậy. Họ có thể chia sẻ 70%, 80% các đường lối của đảng nào thì gia nhập đảng đó, chứ không nhất thiết phải đồng ý 100%. Cho nên, khi bỏ phiếu họ có thể cân nhắc nhiều khía cạnh khác nhau chứ không nhất thiết chỉ làm theo chỉ thị của ban lãnh đạo đảng. Mặc khác, những người gia nhập một đảng không cần phải đưa tay tuyên thệ trung thành và vâng lệnh cấp trên, như các băng đảng du đãng hoặc mafia! Họ vẫn là những người tự do sống trong một xã hội tự do! Họ quyết định lá phiếu theo phán đoán riêng, theo tiếng gọi của lương tâm, và nhất là theo nguyện vọng cùng quyền lợi của các cử tri bầu cho họ.

Vì vậy, Nghị Sĩ John McCain thuộc đảng Cộng Hòa đã từng bỏ phiếu chống lại dự luật cắt giảm thuế của nguyên Tổng Thống George W. Bush cùng đảng; Nghị Sĩ Hillary Clinton thuộc đảng Dân Chủ thì bỏ phiếu ủng hộ quyết định tấn công Iraq của ông tổng thống thuộc đảng khác mình. Dân Biểu Cao Quang Ánh cũng quyết định giống như vậy khi bỏ phiếu ủng hộ dự luật cải tổ y tế tại Hạ Viện Mỹ. Ông chống phá thai, theo niềm tin của ông vào giá trị con người. Nhưng ông biết dự luật cải tổ y tế có thể đem lại những lợi ích lớn cho dân chúng trong đơn vị đã bầu ông. Vì đa số họ là những người nghèo không được hưởng những lợi ích của các chương trình bảo hiểm tư. Là đại biểu của họ tại Quốc Hội, ông phải làm theo ý nguyện của các cử tri đã ủy nhiệm cho mình, dù khi bỏ phiếu năm 2008 có nhiều người không ủng hộ ông. Khi đa số các đại biểu ở Hạ Viện đã bỏ phiếu thông qua dự luật của Dân Biểu Stupak không cho phép dùng công quỹ để trợ giúp những vụ phá thai, trong chương trình bảo hiểm y tế công cộng cũng như bảo hiểm tư, một vấn đề lương tâm của ông Cao Quang Ánh đã được giải quyết. Và khi đó, ông chỉ còn một lựa chọn, là làm theo nguyện vọng của cử tri.

Hành động của Dân Biểu Cao Quang Ánh cũng tương tự như của 39 dân biểu thuộc đảng Dân Chủ bỏ phiếu chống dự luật cải tổ y tế. Phần lớn những người này đại diện cho các đơn vị bầu cử mà đa số dân chúng rất bảo thủ, trong đó có nhiều đơn vị đã bỏ phiếu ủng hộ Nghị Sĩ John McCain trong cuộc bầu cử năm ngoái. Những người dân này tin tưởng vào nhiều giá trị mà đảng Cộng Hòa vẫn đề cao. Thí dụ, niềm tin vào thị trường tự do và chống các hành động can thiệp của chính phủ vào các quyết định kinh tế của tư nhân khiến họ rất nghi ngại trước ý kiến thiết lập một chương trình y tế công cộng. Thí dụ khác, những người bảo thủ về tài chánh thì chống cảnh ngân sách khiếm hụt, cho nên cũng lo ngại khi thấy chương trình cải tổ bảo hiểm y tế của đảng Dân Chủ quá tốn kém. Trước các mối lo ngại của đa số cư tri như vậy, 39 đại biểu đảng Dân Chủ đã không ngần ngại bỏ phiếu chống lại đảng của họ.

Các đại biểu Quốc Hội ở các nước có tự do bầu cử đều phải làm theo nguyện vọng của dân, chứ không làm theo chỉ thị của đảng. Họ phải dùng quyền lực của một dân biểu để tranh đấu cho những nhu cầu thiết thực của người dân đã tín nhiệm mình, trong bất cứ trường hợp nào. Trước ngày Hạ Viện bỏ phiếu, Tổng Thống Barack Obama đã tới Quốc Hội để vận động các đại biểu thuộc đảng Dân Chủ ủng hộ ông. Ông đã phải gọi điện thoại riêng cho Dân Biểu Cao Quang Ánh để xin phiếu, vì không biết chắc có bao nhiêu người thuộc đảng Dân Chủ sẽ bỏ phiếu thuận. Ðồng thời ông Obama cũng muốn chương trình cải tổ y tế của ông không phải chỉ do một đảng Dân Chủ quyết định mà có sự tham dự của cả đảng Cộng Hòa, dù chỉ có được một người là ông Cao Quang Ánh.

Không phải lúc nào một vị dân biểu ở Mỹ được vị tổng thống gọi điện thoại trực tiếp “xin phiếu.” Nhân cơ hội đó, Dân Biểu Cao Quang Ánh đã buộc ông tổng thống Mỹ phải nhượng bộ ông mấy điều trong các dự án khác có lợi cho dân chúng trong đơn vị của mình. Ông Cao Quang Ánh đã yêu cầu chính phủ liên bang Mỹ phải giúp việc xây dựng lại bệnh viện trong đơn vị của ông, và miễn cho người dân vùng New Orleans khỏi phải hoàn trả các món nợ tái thiết sau cơn bão Katrina. Ðiều này chứng tỏ ông Cao Quang Ánh đã “thuộc bài” chính trị ở nghị trường nước Mỹ, bất cứ cơ hội nào cũng dùng quyền lực lá phiếu của mình để tranh đấu cho quyền lợi của dân. Ông Cao Quang Ánh biết rằng năm ngoái ông may mắn đắc cử vì người đại biểu cũ của đơn vị này bị mang tiếng về tham nhũng, và ngay trong đảng Dân Chủ của ông ta cũng nhiều người tranh cử chống lại nên chia phiếu. Ðó là một đơn vị lâu nay vẫn chỉ bỏ phiếu cho đảng Dân Chủ, ông Cao Quang Ánh là đại biểu Cộng Hòa đầu tiên. Ông Cao Quang Ánh không biết là sang năm 2010 ông còn được tái cử nữa hay không. Nhưng khi đã mang danh đại biểu Quốc Hội của một địa hạt thì ông nhất định làm những điều phải và phục vụ cho các cử tri trong địa hạt của mình. Ðó là điều mọi người Việt Nam có thể hãnh diện về ông.

Ðây là một bài học về đời sống dân chủ tự do mà rất tiếc đồng bào chúng ta ở Việt Nam không được thấy trực tiếp. Các đại biểu Quốc Hội ở Việt Nam thường không bao giờ theo ý kiến của dân mà bỏ phiếu chống lại các quyết định của chính phủ Cộng Sản. Vì chính họ được đảng Cộng Sản đưa ra ứng cử, họ được đắc cử là nhờ đảng. Họ là đại biểu của đảng Cộng Sản chứ không đại diện cho dân. Chế độ độc tài nào cũng như vậy! Chỉ khi chế độ Cộng Sản Việt Nam bị sụp đổ như ở Ðông Âu 20 năm trước đây thì mới có thể thấy những tấm gương can đảm như ông Cao Quang Ánh.

Ngô Nhân Dụng

Chuyện thiên đường xuống hàng chó ngựa của đám đỉnh cao trí tuệ loài khỉ

CẤM ĐÁI BẬY!


Trần Văn Giang

Có nhiều chuyện xẩy ra trong đời sống một cách tự nhiên; chẳng hạn như đi ngủ và đi tiểu. Các chuyện được xem là tự nhiên sẽ không còn gì là tự nhiên nữa nếu chúng ta bắt buộc phải quan tâm đến nó. Hơn thế, vấn đề bài tiết của cơ thể thật tình không có gì hấp hẫn, thú vị để đề cập đến; nhưng để “tự nhiên” cho đến mức độ mà cả xóm, cả thành phố, cả nước hôi mùi nước đái thì vấn đề “nặng mùi” này phải là một phần trách nhiệm của từng công dân, của người lãnh đạo, của người vẽ, hoạch định chính sách của nhà nước - một vấn đề to tát của quốc gia chứ không phải chỉ riêng gì chuyện đại hội đảng, bầu cử quốc hội, tổng thống, chủ tịch nhà nước chuyện chống lạm phát kinh tế, chuyện chống tham nhũng …!!

Từ thuở hoang sơ, dân số còn ít và con người còn sống raỉ rác thì “tiểu đồng” không bao giờ là vấn đề. Thực ra, vào thời xưa, vì phương tiện để gỉai trí còn rất thiếu thốn, thì tiểu đồng là một cái thú thật thuận tiện và không tốn kém của nhân lọai. Còn gì thích thú cho bằng vừa đứng xả bầu tâm sự giữa ánh nắng ban ngày vừa nghe chim hót và tiếng gió thổi rì rào chung quanh. Có lẽ thời nay chỉ có “ngồi cầu cá dồ” là có thể tạm so sánh được với “tiểu đồng” thôi! Nhưng mà hôm nay, thế kỷ 21 rồi, con người sống chen chúc nhau trong các thành phố đông người, thiên nhiên không thể nào bao dung rộng lượng với con người như lúc xưa nữa. Vấn đề đái đường, tường, gốc cây, góc phố, góc kẹt … phải cần xét lại. Ngoài lý do dơ bẩn, nguồn gốc của nhiều bệnh tật … nó, một mặt, tè lên danh dự của dân tộc khi du khách ngoại quốc nhìn thấy … mặt khác nó cũng là dấu hiệu gián tiếp bảo họ (du khách) “đừng nên trở lại đây nữa nhé!”. Buồn chưa?

Trước hết hãy nói về người đái bậy. Đã có người tranh luận là “À! Nếu mót quá mà không có nhà vệ sinh công cộng nào ở gần thì làm sao bây giờ?”. Nhưng phải thành thực công nhận là trong số người hay đái bậy, đại đa số là đàn ông!. Tại sao vậy? Có phải là các bà nín giỏi hơn các ông?. Các “chuyên gia” về “đái đường” không đồng ý như vậy. Họ nói là các bà không “cẩu thả”, “lười biếng” và “vô trách nhiệm” như các ông(?). Các bà không hay uống rượu (bia), cà phê, trà đại loại những thứ làm cho bàng quang đầy tràn bình mau hơn. Ngoài ra, vì lẽ việc thải nước thừa trong người ra ngoài, các bà thường phải cần có nhiều thời giờ hơn, phải cần chỗ kín đáo hơn. Họ không thể đứng tô hô giữa thiên thanh bạch nhật rồi “hit and run” như đàn ông cho nên họ phải cẩn thận hơn. Các bà chỉ đi chợ, shopping những nơi mà họ biết có nhà vệ sinh công cộng có thể dùng được trong khi các ông lại ít quan tâm đến các yếu tố lặt vặt mà rất cần thiết này. Vậy đề nghị các bác trai nên bỏ bớt chút ít thời giờ nhậu nhẹt để học cái “bí quyết thần kỳ” này của các bác gái xem sao!

Bây giờ nói rộng hơn về vai trò “dân trí” và “văn minh” của dân tộc (dĩ nhiên là cũng trong vấn đề đái bậy!). Có rất nhiều người, trong đó có cả nguyên thủ của các quốc gia như Nam Dương, Đài Loan, Đại Hàn … đã từng tuyên bố nhiều lần đại khái là:

“Nếu muốn xét trình độ văn minh của một dân tộc xem nó đến mức độ nào thì chỉ việc nhìn vào nhà vệ sinh công cộng của họ là đủ!”. (The public toilet is to reflect the civilization index of each country. It also reveals the country’s civilization level and quality of life).

Ngạn ngữ Nhật bản có câu:

“Nhà vệ sinh (buồng tắm) là một phần của đời sống. Chỉ nhìn vào buồng tắm của một gia đình là biết rõ gia đình đó như thế nào?”

(Họ có sống ngăn nắp không? có chăm sóc nhà cửa con cái của họ thích đáng không?)

Nếu có lời nói nào đơn giản và dễ hiểu hơn về vấn đề văn minh của dân tộc thì xin các bác làm ơn mách dùm cho cháu biết với?. Người Nhật quan niệm đúng theo cái nghĩa “tề gia trị quốc” của dân Á châu chịu ảnh hưởng Khổng Mạnh. Đúng vậy! Nhà ở mà giống như đống rác thì ra ngoài đái đường có gì mà phải ngạc nhiên?

Vì vấn đề cắt giảm ngân sách, giảm chi phí cho tiện nghi công cộng, nhiều thành phố hoa lệ nổi tiếng trước kia như Paris, New York …, nay rất nhiều du khách đã phải lớn tiếng than vãn về “mùi nước đái” (New York’s subway systems và các đường hẻm - alleys) và “phân chó” (Paris ngoài vấn đề thiếu nhà vệ sinh công cộng còn bị 200 ngàn con chó tự do sản xuất 160 tấn phân mỗi ngày trên đường đi mà chính quyền thành phố không đủ nhân lực, phương tiện để dọn dẹp!).

Dầu có che mắt hay bịt mũi, cũng phải công nhận rằng: Có sẵn phương tiện và khả năng xây dựng lên các nhà vệ sinh công cộng đã là một chuyện đại sự rồi; phải giữ gìn bảo trì chúng cho sạch sẽ ở mức độ chấp nhận được đòi hỏi ngân sách to lớn và sự ý thức, sự tham gia, sự giáo dục, sự thành tâm hợp tác giữa chính phủ và quần chúng. Kích thước của vấn đề này chỉ nghĩ đến thôi cũng có thể bí đái rồi nói chi đến chuyện thi hành.

Bây giờ nói về đất nước Việt Nam độc lập tự do hạnh phúc của mình. Nhà cháu xin nói rõ đây không phải là vấn đề vạch áo cho người xem lưng, hay bôi xấu dân tộc mà là bảo nhỏ với nhau bằng tiếng Việt đàng hòang!. Đã có nhiều bác quá khích hấp tấp (nếu chưa nói là vô phép) văng tục một cách vô trật tự là “Việt Nam với 4000 văn hiến đâu chẳng thấy mà chỉ thấy 4000 năm đái đường!”. Nhà cháu xin nhờ các bác nóng tính này một tí!. Nhìn qua các chương trình đã và đang thực hiện trong thời buổi “đổi mới”, chúng ta thấy các khách sạn 5 sao, dinh thự “hòanh tráng” của các tay nhà giầu mới (mặc dù lương căn bản mỗi tháng của nhiều người chủ của cơ sở này không quá 200 đô la?), tượng đài hùng vĩ (kể cà công trình xây “lăng tẩm” cho người chết ở thế kỷ 21!) mọc lên như nấm nhưng lại thấy thiếu bóng các xây dựng khiêm nhường, nhỏ bé nhưng cần thiết hơn nhiều. Đó là: “nhà xí công cộng”. Cứ tưởng tượng quang cảnh tương tự như là trong việc thi hành đường lối “đổi mới,” Việt Nam đã xây dựng rất nhiều ngôi nhà (bằng tiền thiếu vệ sinh!?) to lớn nhưng không hiểu đầu óc của giới lãnh đạo “định hướng” thế nào mà quên không cho vào “bàn cầu” một cái lỗ!!! Thiệt là chuyện “văng vãi tùm lum!” Việt Nam đã có cách mạng (có nghĩa là thay đổi tất cả những cái cũ) vô sản vinh quang “thành công” rồi; nay lại muốn thay đổi toàn diện (“đổi mới”) thì chỉ có cách “đổi thành cũ” mới đúng chứ!. Chữ với nghĩa rõ chán! “Nói xuôi cũng được, nói ngược cũng hay!” “Nói đi cũng phải, nói lại cũng dễ nghe!”

Tại các thành phố lớn, số bảng “Cấm Đái,” nếu các bác rảnh hơi chịu khó đếm ra cho có con số chính xác, còn thấy nhiều hơn cả các bảng, băng “rôn” (biểu ngữ) ca ngợi sự lãnh đạo sáng suốt của Bác và Đảng. Các bảng loại này nhiều đến mức độ làm cho du khách ngoại quốc phải hiểu lầm như trong trường hợp có thật đã xẩy ra cười ra nước mắt như sau:

Một du khách tây phương hỏi anh hướng dẫn viên du lịch (tour guide) ở Việt Nam:

- “Tôi đã đến Việt Nam nhiều lần. Ở Việt Nam có hai vịnh (“bay”) rất nổi tiếng mà tôi đã đi thăm. Đó là: "Ha Long Bay" và "Cam Ranh Bay." Nhưng còn một vịnh tôi thấy quảng cáo rất nhiều, ở trên tường, cây đại thụ bên đường, trong hẻm. Mà nó nằm ở đâu vậy? Anh có thể dẫn chúng tôi đi thăm được không?”

Anh hướng dẫn viên vội hỏi:

- “Xin ông cho biết tên của cái vịnh đó là gì?”

Ông khách chỉ lên bức tường bên đường rồi bập bẹ đánh vần:

- “CAM DAI BAY!”
…

Chỉ đọc cho qua nội dung của các bảng “cấm đái” đã đủ hiểu sự phong phú của tiếng Việt mình đến mức nào. Các bảng “cấm đái” có nhiều lời lẽ dài ngắn với cường độ khác nhau: từ lịch sự năn nỉ sự thông cảm như “Xin đừng đái nơi đây;” cho đến các lời cấm khô khan “Cấm Đái;” “Cấm không được đái;” cho đến lời đe dọa nặng nề có kèm theo cả các biện pháp chế tài (tưởng tượng) như “Cấm tuyệt đối không được đái. Vi phạm sẽ bị phạt nặng.” Dưới hàng chữ hăm dọa “phạt nặng” này lại ghi rõ tên các cơ sở có đầy đủ thẩm quyển như “Công an Phường …” Lời hăm dọa chế tài đôi khi còn được cho thêm “ấn tượng” với hình vẽ một con dao mà phần cạnh bén được sơn màu đỏ, có các giọt sơn đỏ (xem như) còn ướt nhỏ xuống giống như dao vừa mới được “làm việc” xong!. Thực tế rất phũ phàng các bác ạ. Tất cả các bảng “cấm đái” đều hòan tòan vô dụng bởi vì không hề thấy có bóng dáng công an cảnh sát nào ở gần đó để các làm các bác muốn đái bậy phải sợ. Công an còn đang bận “làm việc” gì đó mà họ xem là quan trọng hơn chuyện đái bậy. Phải lấy làm lạ là ở Việt Nam công an có thừa thời giờ “bịt mồm” dân mà lại không có thời giờ “bịt chim” của dân cho bỏ cái tật đái bậy!?. Đây là chưa kể chính ngay công an cũng thường ra đái ở đây mới chết chứ!!! Óai oăm ở chỗ là các lọai bảng “cấm” này hình như có ảnh hưởng ngược lại (“reverse effect!”). Nó có sức lôi cuốn và nhắc nhở mọi người rằng ở đây “đái đươc không cấm” (các bác thử đọc ngược từng chữ một của câu “cấm không được đái” từ phải qua trái xem sao?!)

Quang cảnh “đái đường” mới thật là một bản bi hài kịch dài không bao giờ hạ màn. Lần về thăm lại Sài gòn gần đây, nhà cháu chứng kiến cảnh một thanh niên ăn mặc khá bảnh bao, áo bỏ trong quần hẳn hoi, cầm tay đào đi dung dăng dung dẻ trên hè phố rất mùi mẫn. Bỗng nhiên anh ta quay qua nói với cô bồ câu gì đó (nhà cháu đoán non đoán già là “Anh mắc … quá! Chờ chút xíu để anh …”). Thế là anh ta để cô đào đứng tuỗn ra ở bên lề đường; anh ta quay buớc vào bức tường gần đó rồi thong thả xả bình tự nhiên như con “kiki” của nhà cháu lúc nó buồn tình đi vòng vòng “marking territory” chơi chung quanh xóm vậy. Sau khi đóng nút quần xong xuôi, anh chàng ta đi trở ra cầm tay đào (yuck!) và dung dăng dung dẻ tiếp như không có chuyện gì xẩy ra! Hãi thật! Sao có thể như vậy được! Phải có người nào ở chung quanh đó nói lên một tiếng chứ! Hay ít nhất cô đào thơ mộng của anh ta dù không tiện nói cái gì nhưng cũng nên tạm thời không cho anh kép đẹp giai này cầm tay chứ!. Trong một dịp khác được bạn bè chở ra Bình Triệu (ở ngoại ô Sàigòn) để ăn nhậu, nhà cháu thấy có một ông vào tuổi sồn sồn có vẻ bệ vệ của một đại gia (?) mặc “vét tông” lái xe ô tô rất “xịn,” đột ngột dừng xe lại bên lề đường, một tay vạch quần đái vào tường tỉnh bơ con sáo sậu; trong khi tay kia vẫn đang cầm điện thọai di động và miệng thì vẫn đang bi bô ra chỉ thị (qua điện thoại) cứ như đang “làm việc” ở văn phòng riêng!!! Việt Nam vào thời kỳ “đổi mới” có khác! Cũng còn may là các thành phố ở Việt Nam không có mùi phân chó; bởi vì chó không đủ cung cấp cho các tiệm nhậu. Dân nhậu nhìn thấy chó còn sống đi ngang qua mặt là đã thấy chẩy nước miếng rồi. Lấy đâu ra chó sút chuồng đi rong đái bậy, “marking territories?”. Nếu có đi nữa thì đây là loại chó chán sống; chỉ tổ bị hàng xóm lén đập đầu bắt cóc nấu rượu mận “chui” ngay tức thì!. Thiệt tình, vào thời buổi “đổi mới,” “kinh tế thị trường,” “định hướng xã hội chủ nghĩa” chỉ thấy có cán bộ và đảng viên CS là sống phè phỡn. Còn lại, đến chó cũng phải hồi hộp khó sống, nói chi đến thường dân khố rách áo ôm!

Dân số Việt Nam càng lúc càng tăng nhanh, vấn đề đái bậy mỗi ngày sẽ càng trầm trọng hơn. Xin các bác các thím có thẩm quyền, có quyền cao chức rộng ở Việt Nam hãy ra lệnh cho tạm giảm bớt các chương trình hoa mỹ tuyển lựa “ca sĩ,” “hoa hậu …,” “kỷ niệm chiến thắng …” giảm xây cất (hay đập bỏ bớt đi!) các tượng đài kỷ niệm vô tích sự hao tốn công quỹ và bắt đầu quan tâm hơn đến các vấn đề thực tế sát với đời sống hàng ngày của dân ngu khu đen như đái đường, xả rác, cống rãnh, giao thông “ùn tắc …”. Nếu không bắt đầu từ bây giờ thì đợi đến lúc nào? Không lẽ các bác lãnh đạo đợi dịp để bán cái cho Việt kiều yêu nước hay con cháu của các bác học tốt nghiệp xong từ các đại học ở Mỹ, Úc, Pháp …

Tóm lại, “nhà xí công cộng” thực sự là cái thuớc để đo sự trưởng thành của một dân tộc. Dân chúng không cần các tượng đài hùng vĩ mà cần các nhà vệ sinh công cộng sạch sẽ chẳng riêng cho người bình thường mà cả trẻ em, người già và ngưới tàn tật cũng có thể xử dụng được. Ở đó nhân viên của nhà vệ sinh được dùng không phải là để ngồi trước cửa thâu tiền; mà lo dọn dẹp cho sạch sẽ bên trong. Hay là nhà cháu mạo muội đề nghị là nhà nước ta nên xúc tiến ngay một chương trình xây cất hàng lọat các nhà xí công cộng miển phí trong nước đồng thời người dân nào đến sử dụng (thay vì phải đi đái đường) còn được phát một món quà nhỏ tượng trưng - chẳng hạn như được tặng miễn phí một ổ bánh mì thịt sau mỗi lần thăm viếng!. Nếu đất nước đạt được cái “chỉ tiêu” đó thì thiên đường chắc cũng chỉ đến thế thôi!

Trần Văn Giang

Lê Bá Hùng