Thursday, May 21, 2009

Tin buồn: Cựu Thủ Tướng VNCH Nguyễn Bá Cẩn Qua Đời

VĂN PHÒNG CỰU THỦ TƯỚNG VNCH NGUYỄN BÁ CẨN
ơ0o


California , ngày 20 tháng 05 năm 2009
    Kính gởi: Quý đồng hương Việt Nam và các đoàn thể trong và ngoài nước

    Thưa quý vị,
Văn Phòng Cựu Thủ Tướng VNCH Nguyễn Bá Cẩn đau buồn thông báo cùng toàn thể quí đồng hương Việt Nam và các đoàn thể trong và ngoài nước, Cựu Thủ Tướng VNCH Nguyễn Bá Cẩn sau gần một năm lao tâm, lao lực để chuẩn bị hồ sơ đệ nạp về thềm lục địa đúng thời hạn quy định với Liên Hiệp Quốc, đã bất ngờ đột quị và từ trần lúc 4giờ 30 sáng ngày 20 tháng 5 năm 2009 tại Regional Medical Center, thành phố San Jose, tiểu bang California, Hoa Kỳ. Linh cửu sẽ được quàn tại Nghĩa Trang Oak Hill số 300 Curtner Avenue, San Jose, California 95125. Điện thoại 408-297-2447.

Theo tang gia, chương trình tổng quát tang lễ được tổ chức như sau:
    - Ngày thứ bảy 23-05-09: Thăm Viếng và Lễ Phủ Kỳ VNCH
    - Ngày chủ nhật 24-05-09: Thăm Viếng và Cầu Kinh
    - Ngày thứ hai 25-05-09: Thăm Viếng và Cầu Kinh
    - Ngày thứ ba 26-05-09: Thăm Viếng và Cầu Kinh
    - Ngày thứ tư: 27-05-09: Thánh Lễ Cầu Hồn tại Nhà Thờ Maria Goretti lúc 10 giờ AM và Lễ Hạ Huyệt tiếp ngay theo sau tại Nghĩa Trang Oak Hill, San Jose
Chương trình chính thức tang lễ sẽ được công bố chi tiết trong một thời gian ngắn sau khi được đúc kết.

Nhân đây, chúng tôi xin được cảm tạ lời phân ưu, thăm hỏi của các đoàn thể và đồng hương khi được biết tin buồn về sự ra đi quá đột ngột của cựu Thủ Tướng VNCH Nguyễn Bá Cẩn.

Trân trọng.

Chánh Văn Phòng

Võ Duy Thưởng
408-396-0120
thuongduyvo@yahoo.com
ơ0o

CÁO PHÓ



Gia đình chúng tôi đau buồn báo tin cùng thân bằng quyến thuộc và bạn hữu xa gần:
    Chồng, Anh, Em, Cha, Ông của chúng tôi là:

    PHÊRO NGUYỄN BÁ CẨN
    Cựu Chủ Tịch Hạ Nghị Viện
    Cựu Thủ Tướng Chính Phủ VNCH

    Sanh ngày 09-09-1930 tại Cần Thơ, Việt Nam

    Đã qua đời lúc 4:30 sáng ngày 20 tháng 5 năm 2009 tại San Jose, Hoa Kỳ

    HƯỞNG THỌ 79 TUỔI
Linh cửu được quàn tại OAK HILL MEMORIAL PARK,
số 300 Curtner Avenue, San Jose, CA 95125.
Điện thoại (408) 297-2447.

CHƯƠNG TRÌNH TANG LỄ:
    Thứ Bảy, ngày 23 tháng 05 năm 2009
    - Lễ Phát Tang: lúc 11 giờ sáng.
    - Lễ Phủ Kỳ: lúc 15 giờ chiều.
Thăm Viếng:
    - Chủ Nhật, ngày 24 tháng 05 năm 2009: Từ 14 giờ trưa đến 19giờ tối.
    - Thứ Hai, ngày 25 tháng 05 năm 2009: Từ 14 giờ trưa đến 19 giờ tối.
    - Thứ Ba, ngày 26 tháng 05 năm 2009: Từ 14 giờ trưa đến 19 giờ tối.
Thánh Lễ An Táng:
    Cử hành lúc 10 giờ sáng ngày Thứ Tư, 27 tháng 5 năm 2009 tại Thánh Đường St. MARIA GORETTI
    số 2980 SENTER Rd, SAN JOSE CA 95111
    Sau đó sẽ được an táng lúc 12 giờ trưa
    tại OAK HILL MEMORIAL PARK
TANG GIA ĐỒNG KHẮP BÁO
    Vợ: Bà Nguyễn Bá Cẩn nhũ danh Tu Elisabeth Nguyễn

    Con trai: Nguyễn Minh Chánh và gia đình

    Con gái: Nguyễn Mai Chi

    Chị: Bà quả phụ Nguyễn Văn Phép và gia đình (Hoa Kỳ, Canada)

    Chị: Bà quả phụ Nguyễn Văn Tiết và gia đình (Hoa Kỳ)

    Em: Ông Bà Đào Ngọc Thọ và gia đình (Canada)

    Em: Bà quả phụ Nguyễn Như Ý và gia đình (Úc Châu)

    Em: Ông Bà Nguyễn Thượng Tứ và gia đình (Hoa Kỳ)
CÁO PHÓ NẦY THAY THẾ THIỆP TANG

XIN MIỄN PHÚNG ĐIẾU

Liên lạc tang gia: (408) 802-4567

SƠ LƯỢC TIỂU SỬ
Ông NGUYỄN BÁ CẨN là con của một gia đình nông dân, sinh ngày 09-9-1930 tại Thị xã Cần Thơ tỉnh Phong Dinh (ngày nay cộng sản gọi là tỉnh Hâu Giang) thuộc đồng bằng sông Cửu Long, miền Nam Việt Nam. Ông được lệnh gọi động viên vào Trường Sĩ Quan Trừ Bị Thủ Đức khóa 1 năm 1951. Sau khi giải ngủ, ông được chấm đậu trong kỳ thi tuyển vào khóa 1 Học Viện Quốc Gia Hành Chánh tại Sài-gòn cuối năm 1953, nhập học đầu năm 1954 và tốt nghiệp thủ khoa vào năm 1957 rồi được bổ nhiệm về Tòa Hành Chánh tỉnh Định Tường (ngày nay cộng sản gọi là tỉnh Tiền Giang).

Là một viên chức hành chánh cần mẫn, ông được chế độ Đệ I Cộng Hòa bổ nhiệm làm Quận Trưởng Cái Bè (thuộc tỉnh Định Tường) vào năm 1958. Chỉ một năm sau, ông được thăng chức Phó Tỉnh Trưởng Hành Chánh tỉnh Định Tường vào năm 1959. Qua năm 1962, ông được chuyển về làm Phó Tỉnh Trưởng Hành Chánh tỉnh Phước Tuy (ngày nay cộng sản gọi là Bà Rịa Vũng Tàu). Đến năm 1964 ông được chuyển về làm Phó Tỉnh Trưởng Hành Chánh tỉnh Long An nằm sát cạnh Sài Gòn.

Năm 1967, ông Nguyễn Bá Cẩn đắc cử Dân Biểu pháp nhiệm I của nền Đệ II Cộng Hòa thuộc đơn vị tỉnh Định Tường và đã được các Dân biểu đồng viện bầu vào chức vụ Đệ II Phó Chủ Tịch Hạ Viện VNCH.

Vào cuối năm 1967, ông Nguyễn Bá Cẩn đã cùng Nghị Sĩ Đặng Văn Sung thuộc Liên danh Nông Công Binh tại Thượng Nghị Viện thành lập Liên Khối Dân Chủ Xã Hội lưỡng viện Quốc Hội VNCH. Năm 1969, ông Nguyễn Bá Cẩn liên kết với Nghị sĩ Đặng Văn Sung và ông Trần Quốc Bửu, Chủ Tịch Tổng Liên Đoàn Lao Công Việt Nam, để thành lập Đảng Công Nông Việt Nam. Ông Trần Quốc Bửu làm Chủ Tịch Đảng, còn ông Nguyễn Bá Cẩn giữ chức vụ Tổng Bí Thư Đảng Công Nông Việt Nam.

Vào nhiệm kỳ II của Hạ Viện từ 1971-1975, ông Nguyễn Bá Cẩn tái đắc cử Dân Biểu cũng tại đơn vị tỉnh Định Tường. Các Dân biểu đồng viện đã nhất loạt bầu ông làm Chủ Tịch Hạ Nghị Viện VNCH suốt nhiệm kỳ II cho đến tháng 4/1975 khi ông ra đảm nhiệm chức vụ Thủ Tướng VNCH trong giai đoạn đen tối nhất của lịch sử Miền Nam Việt Nam.

Cuối tháng 3/1975, khi Cộng Sản Bắc Việt (CSBV) đã tiến chiếm một số khu vực tại Miền Trung, Cao nguyên Việt Nam, Hoa Kỳ đòi hỏi phải có một cuộc cải tổ sâu rộng thành phần chính phủ để ổn định nội tình Miền Nam và có đủ sức mạnh để đối thoại với CSBV. Do đó, Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu đã mời ông Nguyễn Bá Cẩn ra nắm chức vụ Thủ Tướng Chính Phủ VNCH vì tin tưởng rằng ông là người liêm khiết và có lập trường quốc gia chống Cộng kiên định.

Đầu tháng 4/1975 ông Nguyễn Bá Cẩn mới nhận lời làm Thủ Tướng VNCH và cho lập tân nội các, trình diện Nội Các vào ngày 14-4-1975. Chức vụ Chủ Tịch Hạ Viện VNCH được trao lại cho Dân Biểu Phạm Văn Út. Trong khi Nghị Sĩ Trần Văn Lắm vẫn giữ chức Chủ Tịch Thượng Nghị Viện VNCH. Chủ Tịch Tối Cao Pháp Viện vẫn là ông Thẩm Phán Trần Văn Linh.

Thủ Tướng Nguyễn Bá Cẩn bổ nhiệm Trung Tướng Trần Văn Đôn làm Phó Thủ Tướng đặc trách Quốc Phòng; Kỹ sư Dương Kích Nhưỡng, đang là Tổng Trưởng Công Chánh, làm Phó Thủ Tướng phụ trách Di Dân Định Cư; và Tiến sĩ Nguyễn Văn Hảo làm Phó Thủ Tướng đặc trách Kinh Tế Tài Chánh.

Mặc dầu từng làm Quận Trưởng và Phó Tỉnh Trưởng dưới thời cố Tổng Thống Ngô Đình Diệm, và sau đó làm Chủ Tịch Hạ Nghị Viện VNCH dưới thời Đệ II Cộng Hòa, nhưng ông Nguyễn Bá Cẩn và gia đình cũng chỉ sống một cuộc sống thanh bạch tại một căn phố nghèo bên cạnh một đống rác trên đường Nguyễn Hữu Thoại phía sau lưng Chợ Thị Nghè. Hạ Viện VNCH có cấp cho ông một biệt thự làm tư dinh tại đường Pasteur, quận I Sài-gòn; nhưng ông từ chối đến ở, mà chỉ dùng làm nơi tiếp khách khi cần thiết mà thôi. Đến khi ông lên làm Thủ Tướng Chính Phủ VNCH thì Tổng Nha Cảnh Sát đã yêu cầu ông và gia đình phải đến ở tại Dinh Thủ Thướng số 5 đường Bạch Đằng. Quận 1, Sài-gòn và ông nói rằng "trong những giờ phút cuối cùng của lịch sử VNCH, tôi gần như làm việc 20 giờ trên 24 giờ mỗi ngày... có khi thức trắng đêm !".

Trong một cuộc phỏng vấn dành cho ký giả Hạnh Dương của Việt Báo trước khi ông cho xuất bản cuốn Hồi Ký của ông, cựu Thủ Tướng VNCH Nguyễn Bá Cẩn nói rằng: "Vấn đề Việt Nam lúc bấy giờ là một ván bài chung của Hoa kỳ và Pháp. Họ đã nhúng tay vào và đã sắp đặt tất cả. Họ buộc chúng ta phải đầu hàng, phải bàn giao nguyên trạng. Ngày 21-4-1975, Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu phải từ chức, theo Hiến Pháp, ông đã bàn giao cho Phó Tổng Thống Trần Văn Hương lên làm Tổng Thống. Ngày 25-4-1975 tôi từ chức Thủ Tướng VNCH, nhưng Tổng Thống Trần Văn Hương yêu cầu tôi phải ở lại tiếp tục xử lý thường vụ cho đến ngày 28-4-1975 để chờ tân chính phủ."

Nguyên Thủ Thướng Nguyễn Bá Cẩn kể: “Sáng ngày 27-4-1975, tôi dự phiên họp khẩn cấp và kín với Tổng Thống Trần Văn Hương tại tư dinh dành cho Phó Tổng Thống để thảo luận về việc Hoa Kỳ, Pháp và Cộng Sản BV buộc phải bàn giao cho Tướng Dương Văn Minh. Tôi đã trình Tổng Thống Trần Văn Hương rằng nếu Tổng Thống tự động bàn giao cho Tướng Minh thì sau nầy ngàn đời lịch sử sẽ oán trách Tổng Thống ! Tôi đề nghị Tổng Thống Trần Văn Hương là nên trao lại quyền cho Lưỡng Viện Quốc Hội quyết định. Nếu Quốc Hội đồng ý cho bàn giao thì Tổng Thống sẽ bàn giao cho ông Dương Văn Minh và như thế Tổng Thống tránh được hành động vi hiến.”

Về những phút cuối của giờ thứ 25 trong lịch sử VNCH, vị Thủ Tướng cuối cùng của VNCH kể với ký giả Hạnh Dương rằng “Phiên họp kết thúc lúc 12:00 giờ trưa. Tôi vừa trở về đến Dinh Thủ Tướng vào lúc 12:15 giờ trưa thì Đại sứ Martin của Hoa Kỳ đã gọi điện thoại nói với tôi rằng “Đêm 26-4-1975 Cộng Sản Bắc Việt bắn hỏa tiễn vào trung tâm Sài-gòn là để cảnh cáo mà thôi. Nay CSBV đã dàn sẵn 20 Sư Đoàn quanh Sài-gòn rồi và Bắc Việt đòi buộc phải bàn giao chức Tổng Thống cho ông Dương Văn Minh .. bất cứ người nào khác đều không được chấp thuận và buộc phải bàn giao trước 12:00 giờ khuya ngày 27-4-1975 nếu không thì Bắc Việt sẽ pháo kích bình địa Sài-gòn. Vậy xin Thủ Tướng hãy giúp Chủ tịch Thượng viện Trần Văn Lắm triệu tập phiên họp Lưỡng viện Quốc Hội khẩn cấp.”

Điều khó khăn nhất là triệu tập một phiên khoáng đại lưỡng viện Quốc Hội, ít ra mất 1 tuần lễ thì văn phòng Quốc Hội mới tống đạt được văn thư triệu tập. Việc nầy cựu Thủ Tướng Nguyễn Bá Cẩn kể tiếp với ký giả Hạnh Dương rằng: "Tôi đã chỉ thị cho hệ thống Truyền Thanh và Truyền Hình Sài gòn cứ phát nhạc hùng và vài phút đọc lệnh triệu tập lưỡng viện Quốc Hội một cách khẩn cấp. Nhờ đó mà đêm 27-4-1975 có đủ túc số hợp lệ, tức là quá bán tổng số 159 vị Dân Biểu và 60 vị Nghị Sĩ đã họp mặt để quyết định có đồng ý hay không việc trao quyền hành cho Tướng Dương Văn Minh theo như CSBV đã yêu cầu, nếu không thì Sài-gòn sẽ bị tấn công bình địa. Lưỡng viện Quốc Hội đã biểu quyết chấp thuận và chiều ngày 28-4-1975 thì Tổng Thống Trần Văn Hương đã trao lại chức vụ Tổng Thống cho cựu Đại Tướng Dương Văn Minh.”

Đại sứ Hoa Kỳ Martin kêu gọi Thủ Tướng Nguyễn Bá Cẩn nên cấp tốc rời khỏi Việt Nam để bảo toàn tính mạng. Sau khi biết TT Nguyễn Văn Thiệu và các vị cao cấp khác đã rời khỏi Việt Nam, lúc đó Thủ Tướng Nguyễn Bá Cẩn đã cho vợ và con gái của ông lên chuyến bay Air France cuối cùng đi qua Paris nơi mà em vợ của ông là một Đại Tá trong Không Lực của Pháp đang chờ đón gia đình ông.

Mặc dầu bị CSBV bủa vây áp lực và Đại sứ Martin của Hoa Kỳ thúc đẩy phải bàn giao, nhưng cựu Thủ Tướng VNCH Nguyễn Bá Cẩn nói với ký giả Hạnh Dương rằng: “Tôi nhất định từ chối không bàn giao chức vụ Thủ Tướng cho ông Vũ Văn Mẫu !". Cựu Thủ Tướng Nguyễn Bá Cẩn kể rằng lúc đó ông đã gọi điện thoại cho Tòa Đại Sứ Hoa Kỳ vào khoảng 02:00 giờ sáng ngày 28-4-1975 để đề nghị thu xếp phương tiện cho ông rời khỏi Việt Nam theo khuyến cáo của Đại Sứ Martin. Tòa Đại Sứ HK nói không còn máy bay riêng như đã hứa trước đây, và mời ông đến ngay để lên trực thăng ra phi trường Tân Sơn Nhất. Chỉ mấy phút sau, Chánh Võ Phòng là Đại Tá Trần Ngọc Nguyên đã lái xe trong giờ giới nghiêm đưa Thủ Tướng Nguyễn Bá Cẩn đến Tòa Đại Sứ Mỹ để từ đó đi trực thăng Mỹ ra phi trường Tân Sơn Nhất rồi đáp máy bay C130 của quân đội Hoa Kỳ bay qua Phi-Luật-Tân. Trên chuyến bay nầy có các ông Hoàng Đức Nhã, là cháu gọi TT Thiệu bằng Cậu Ruột, nguyên là Tổng Ủy Trưởng Dân Vận Chiêu Hồi; và ông Phan Quang Đán, nguyên Phó Thủ Tướng, cùng đi chung. Đến Phi-Luật-Tân, cựu Thủ Tướng Nguyễn Bá Cẩn được chuyển lên phi cơ phản lực của quân đội Hoa Kỳ để đi qua căn cứ quân sự Mỹ ở đảo Guam rồi bay chuyển tiếp đến căn cứ Hickey của Mỹ ở Honolulu và cuối cùng bay đến Travis Air Force Base của Mỹ ở Sacramento là nơi ông có đứa con trai đầu và con gái thứ nhì đang du học tại đó. Trên đường đi tỵ nạn, ông được xem là người may mắn còn được phía Hoa Kỳ đưa đón trang trọng. Đến mỗi căn cứ Không quân Hoa kỳ đều có vị Tướng chỉ huy căn cứ ra tận phi cơ rước ông vào phòng khách thăm hỏi niềm nỡ. Mấy ngày sau khi đến Sacramento thì Hoa Kỳ cho phép vợ và con gái của ông từ Paris sang San Francisco đoàn tụ với ông.
ĐỜI TỴ NẠN TẠI HOA KỲ
Về cuộc sống mới tại Hoa Kỳ, ông Nguyễn Bá Cẩn, vị Thủ Tướng cuối cùng của VNCH kể với ký giả Hạnh Dương rằng “Lúc qua đến Hoa Kỳ thì tôi chỉ có vỏn vẹn 1,000 Mỹ-kim tiền dằn túi mà thôi ! May mắn là vợ tôi có được một đôi bông tai và chiếc nhẫn hột xoàn nho nhỏ là của hồi môn ngày cưới thì đã bán ra được vài ngàn Mỹ-kim để hùn với người sui gia mở trạm bán xăng tại thành phố Mountain View. Tại khu vực nầy tôi gặp cựu Phó Thủ Tướng Nguyễn Tôn Hoàn đang mở tiệm bán cơm. Tôi thì sáng nào cũng leo lên leo xuống để treo bảng thay đổi giá bán xăng. Trạm xăng nầy của hãng Texaco ngày trước có mở các trạm xăng Caltex ở Việt nam. Tôi đến xin và họ có sẵn một trạm xăng ế ẩm không ai khai thác nên họ đã tân trang sửa chữa lại cho tôi bán nhưng mình cũng phải bỏ ít tiền vào để kinh doanh. Chỉ tiếc rằng mới kinh doanh được 3 tháng thì bị lỗ khá nhiều nên đành bỏ cuộc !”

Thế nhưng chưa hết, ông Nguyễn Bá Cẩn kể tiếp: ”Vào giai đoạn 1975, ngành công nghệ kỹ thuật cao của Hoa Kỳ chưa phát triển, nhưng tôi quyết định đi học ngành HighTech nên đã trở lại đại học để học Computer Science mặc dù lúc đó tôi đã 46 tuổi. Sau khi tốt nghiệp Computer Science về lập trình (Programmer), từ đầu năm 1979 tôi đến xin việc tại Công ty dầu hỏa hàng đầu của Mỹ là Standard Oil of California, bây giờ là Chevron Texaco Corp. Hôm tôi đến hãng để được phỏng vấn, tôi cũng thấy nao nao như mọi người đi xin việc. Có 3 nhân viên cao cấp của Hãng tiếp tôi. Họ nói là trong đời họ, họ đã phỏng vấn hằng nghìn người rồi, nhưng đây là lần đầu tiên mà họ được phỏng vấn một cựu Thủ Tướng Chính Phủ. Nên họ muốn biết làm Thủ Tướng là làm cái gì ? Tôi thấy đỡ lo và chụp ngay cơ hội để nói về đề tài này hầu tránh bị phỏng vấn về chuyên môn. Tôi nói hết một giờ và họ nghe rất hào hứng.. Câu thứ hai họ lại nói rằng họ ngạc nhiên khi biết tôi còn làm Chủ Tịch Hạ Nghị Viện nữa ... thế thì làm công việc gì ? Tôi lại có dịp nói thêm một giờ đồng hồ nữa. Sau hết, họ nhìn vào bằng cấp của tôi về ngành Computer Science ... họ hỏi: Ông từng làm Chủ Tịch Quốc Hội, từng làm Thủ Tướng Chính Phủ, nay ông làm nhân viên cho Hãng thì liệu ông có thoải mái (comfortable) để làm việc với chúng tôi không ?" Tôi trả lời rằng, trước khi làm các chức vụ đó tôi xuất phát từ một gia đình nông dân, tôi lên từ cuộc sống vất vả nghèo hèn ở đồng ruộng chân lấm tay bùn, và nay tôi đang phải làm lại từ đầu, từ con số không với cái căn bản nông dân quen thuộc của tôi nên tôi đâu có gì để ngại ngùng ! Và thế là tôi được tuyển dụng."

Công ty Chevron Texaco Corp. có 60,000 nhân viên trên khắp thế giới vào lúc nhân viên mới Nguyễn Bá Cẩn đến nhận việc, trụ sở trung ương đặt tại San Francisco. Riêng Computer Department có 1,200 chuyên viên. Cựu Thủ Tướng Nguyễn Bá Cẩn kể rằng: ”Tôi được tuyển dụng làm tại Computer Dept. với phần vụ Programmer Analyst, rồi sau đó thăng lên trật System Analyst Designer, chuyên phân tích và viết phần mềm cho các kế hoạch Marketing của Chevron Texaco Corp. từ năm 1979 cho đến ngày tôi về nghỉ hưu vào cuối năm 1998 tức 20 năm đi làm công trên đất Mỹ. Trong 2 năm đầu, cứ 6 tháng tôi được lên lương một lần, trung bình từ 5 đến 10%, có một lần được tới 20%. Tôi ngạc nhiên hỏi họ thì họ nói đó là trả lương chính đáng và điều chỉnh theo đúng chỉ tiêu về khả năng và công việc tôi đã làm. Chức vụ cuối cùng để hưởng lương hưu của tôi là Senior System Analyst. Tổng kết cuộc đời, tôi đã làm việc gần 30 năm cho VNCH và 20 năm cho đại tư bản Hoa Kỳ. Suốt 50 năm không nghỉ ngơi ! Tại vùng Vịnh của San Francisco này, mỗi ngày tôi phải lái xe trên 100 miles để đi làm.. về nhà thì giặt giũ, phụ giúp việc nội trợ, vệ sinh ... tôi làm mọi việc và vẫn thấy yêu đời, yêu cuộc sống bởi lương tâm tôi thanh thản vì đã phụng sự cho Tổ Quốc mà chưa hề làm gì tổn hại cho Tổ Quốc và đồng bào. Đối với gia đình thì tôi vẫn luôn là một người chồng, người cha nhân ái và gương mẫu."

Từ năm 1982-1983 cựu Thủ Tướng Nguyễn Bá Cẩn đã viết bài cho Wall Street Journal, viết trả lời các phỏng vấn của báo chí Mỹ, viết cho Liên Hiệp Quốc và cho cựu Tổng Thống Bill Clinton để yêu cầu họ áp lực Cộng sản Việt Nam phải tôn trọng nhân quyên cùng thực thi tự do dân chủ. Gần đây ông xuất hiện nhiều trong các bài diễn thuyết trước công chúng tại nhiều Tiểu Bang trên khắp Hoa Kỳ. Khi kể cho ký giả Hạnh Dương của Việt Báo về các chi tiết trên đây thì ông đã viết đến các trang cuối cùng của cuốn Hồi Ký mà theo ông là “Hồi ký của tôi không tấn công chê trách ai cả, không thiên kiến với ai cả ... mà là viết cho 1 triệu Quân Cán Chính VNCH; viết cho gần 20 triệu người dân của VNCH, viết cho một sự thực lịch sử mà thôi. Giữa CSBV xâm lăng và Miền Nam nạn nhân, chính chúng ta mới là có chính nghĩa. Quân dân chúng ta đã chiến đấu anh hùng, chúng ta bị bắt buộc đầu hàng, buông súng ... bị phản bội !” Cuốn Hồi Ký của cựu Thủ Tướng VNCH Nguyễn Bá Cẩn đã được xuất bản và được đón nhận khắp nời trên thế giới.

Ngày 01-5-2009, ký giả Hạnh Dương nhận được Email của ông Võ Duy Thưởng, Chánh Văn Phòng của cựu Thủ Tướng Nguyễn Bá Cẩn gởi nhờ phổ biến “Thư Ngỏ của cựu Thủ Tướng VNCH Nguyễn Bá Cẩn về việc đệ nạp hồ sơ đăng ký Thềm Lục Địa”. Tối Thứ Sáu 01-5-2009, Hạnh Dương gọi điện thoại cho cựu Thủ Tướng Nguyễn Bá Cẩn và xin một tấm hình của ông để đăng kèm theo bản tin. Ông đã gởi Email chuyển tấm hình của ông chụp vào thời gian nhậm chức Thủ Tướng và gọi điện thoại nói với Hạnh Dương rằng “Hình nầy có nhiều kỷ niệm, có vài vết lấm tấm vì khi Scan bị dơ, nhưng anh thích tấm hình nầy lắm.” Tấm hình đã được Hạnh Dương chỉnh lại các vết xước và gởi lại cho cựu Thủ Tướng Nguyễn Bá Cẩn với câu viết trong Email là “Hình của anh đã được sửa lại rồi rất đẹp trai”. Cựu Thủ Tướng Nguyễn Bá Cẩn xem bản tin công bố trên Vietastic.com (http://vietastic.ning.com/profiles/b...o-hai-ngoai-va ) và chuyển lên các Diễn Đàn Internet. Ông đã gọi điện thoại nói với ký giả Hạnh Dương: ”Cám ơn đã gởi cho anh tấm hình bây giờ đẹp thật. Biết đâu vài ngày nữa anh sẽ cần tấm hình đó”.

Không biết câu nói trên đây của cựu Thủ Tướng Nguyễn Bá Cẩn có phải là câu nói như một điềm báo trước của định mệnh hay không; nhưng vào lúc 2:00PM chiều Thứ Tư 20-5-2009, Chánh Văn Phòng của cố Thủ Tướng Nguyễn Bá Cẩn là ông Võ Duy Thưởng sau khi cho ký giả Hạnh Dương biết các chi tiết liên quan đến giờ phút cuối cùng của cố Thủ Tướng Nguyễn Bá Cẩn lúc từ trần trên đường từ tư gia đến bệnh viện Regional Medical Center vào khoảng 3:20AM đến 3:30AM sáng Thứ Tư 20-5-2009; thì cùng lúc đã yêu cầu Hạnh Dương gởi tặng lại tấm hình mà Hạnh Dương đã chỉnh sửa của cựu Thủ Tướng để Ban Tổ Chức và gia đình có thể cần đến trong tang lễ !

Các hình ảnh và chi tiết về cuộc đời được trích đăng trên đây đã được chính cựu Thủ Tướng Nguyễn Bá Cẩn cung cấp và kể cho ký giả Hạnh Dương trong cuộc phỏng vấn dành riêng trước khi cựu Thủ Tướng cho xuất bản cuốn Hồi Ký của ông về những giờ phút cuối cùng của Lịch sử VNCH. Chúng tôi sẽ đăng lại bài viết về cuộc phỏng vấn nầy để quý đọc giả theo dõi và sau nầy các sử gia cần đến.

Trong cuộc phỏng vấn, cựu Thủ Tướng Nguyễn Bá Cẩn đã cho hay rằng dưới chế độ Đệ I Cộng Hòa của cố Tổng Thống Ngô Đình Diệm, lúc ông làm Quận Trưởng Cái Bè vào năm 1958 và năm sau 1959 được thăng chức Phó Tỉnh Trưởng Hành Chánh tỉnh Định Tường; rồi qua năm 1962 làm Phó Tỉnh Trưởng Hành Chánh tỉnh Phước Tuy, ông đã nhiều lần được đảng Cần Lao yêu cầu ông trở lại đạo Công Giáo nhưng ông quyết liệt từ chối. Nhưng khi đến định cư tại Hoa Kỳ, sau khi con gái của ông tử thương vì tai nạn, ông đã buồn khóc rất nhiều và mắt của ông gần như bị mù. Nghe nói Đức Mẹ Lộ Đức (Lourdes) tại Pháp là nơi linh thiêng và nhiều người khấn xin được Đức Mẹ chữa lành nên Phu Nhân của cựu Thủ Tường đã đưa ông qua Pháp để đến cầu nguyện tại nơi Đức Mẹ Hiện ra với chị Bernadette Soubirous từ ngày 11-02-1858 tới ngày 16-07-1858 trong 18 lần khác nhau. Chị Bernadette về sau trở thành nữ tu Marie-Bernard của dòng Các Nữ Tu Bác Ái Nevers (Soeurs de la Charité de Nevers). Soeur Marie-Bernard đã chết vào lúc 15 giờ 15 phút ngày 16-4-1879 và được chôn cất vào ngày 30-4-1879 trong nhà nguyện kính Thánh Giuse. Cho đến nay sau 3 lần khai mở hầm mộ của nữ tu nầy vào các ngày ngày 22-09-1909, ngày 03-04-1919 và ngày 18-4-1925 để khám nghiệm làm thủ tục phong thánh trước sự chứng kiến của các Bác Sĩ, Luật Sư và viên chức chính quyền và Giáo Hội Công Giáo, thì điều rất ngạc nhiên là xác của nữ tu Marie-Bernard nầy vẫn nguyên vẹn và mềm mại như người đang ngủ. Hiện nay thi thể của nữ tu nầy được bỏ trong quan tài bằng kính trong suốt và để trong nhà nguyện cho mọi người đến kính viếng cầu nguyện. Cựu Thủ Tướng Nguyễn Bá Cẩn kể rằng ông chỉ đi theo đề nghị của vợ ông mà thôi chứ chẳng tin tưởng gì; nhưng sau khi thấy nhũng điều kỳ diệu như thế nên ông đã cầu nguyện và không ngờ là sáng hôm sau khi thức dậy hai mắt ông bừng sáng như chưa hề bị bệnh tật gì. Từ đó ông đã xin theo đạo Công Giáo và được chịu phép thánh tẩy tại Lộ Đức (Lourdes) ở Pháp và trở lại Hoa Kỳ đi thánh lễ nhà thờ mỗi ngày Chủ Nhật, rất sùng đạo và sống bình dị trong đức bác ái cho đến giờ phút ông vĩnh biệt gia đình và cộng đồng người Việt tự do tại Hoa Kỳ và hải ngoại vào lúc 3:20AM - 3:30AM ngày Thứ Tư 20-9-2009 ! Đây quả là một sự mất mát lớn không những cho người Việt tỵ nạn Cộng Sản mà còn cho đất nước Việt Nam vì ông vừa đệ nạp hồ sơ tranh đấu và bảo vệ Thềm Lục Địa Việt Nam khỏi bị Trung Cộng xâm lược và đang chờ Liên Hiệp Quốc luận xét; trong khi hồ sơ của CSVN thì né tránh vì mở miệng mắc quai bởi đã ký các Hiệp Ước dâng đất tặng Biển Đông cho Trung Cộng !

Hạnh Dương

Nguồn: Vietastic.com

Ảnh chân dung của ông Nguyễn Bá Cẩn chụp trong thời điểm nhận chức vụ Thủ Tướng VNCH vào giữa tháng 4/1975.

Ảnh nầy được cựu Thủ Tướng Nguyễn Bá Cẩn gởi qua Email cho ký giả Hạnh Dương tối 01-5-2009 và đã được Hạnh Dương sửa bỏ các điểm lấm tấm đen để đăng kèm theo bản tin ngày 02-5-2009 về việc cựu Thủ Tướng Nguyễn Bá Cẩn công bố sẽ đệ nạphồ sơ đăng ký Thềm Lục Địa VNCH lên Liên Hiệp Quốc.

(Tân Thủ Tướng Nguyễn Bá Cẩn (bên trái) ký nhận bàn giao chức vụ Thủ Tướng VNCH từ cựu Thủ Tướng là Đại Tướng Trần Thiện Khiêm (phải) vào ngày 14-4-1975. (Ảnh tài liệu của Hạnh Dương)

Thủ Tướng Nguyễn Bá Cẩn trình diện tân Nội Các lên Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu tại Dinh Độc Lập vào ngày 14-4-1975. (Ảnh tài liệu của Hạnh Dương)

Thủ Tướng VNCH Nguyễn Bá Cẩn đang giới thiệu các thành viên trong Tân Nội Các lên Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu ngày 14-4-1975. (Ảnh tài liệu của Hạnh Dương)

Tân Thủ Tướng Nguyễn Bá Cẩn (hàng đầu bên trái) và các thành viên trong Tân Nội Các (đứng sau lưng bên cánh trái) chụp chung với cựu Thủ Tướng Trần Thiện Khiêm (hàng đầu bên phải) và các thành viên trong Nội Các cũ vừa giải thể (đứng sau lưng bên cánh phải). (Ảnh tài liệu của Hạnh Dương)
o0o

Để tưởng nhớ cựu thủ tướng Nguyễn Bá Cẩn, Hoàng Nguyên (Nguyễn văn Hoàng của diễn đàn Phố Nắng, http://groups.yahoo.com/group/PhoNang/ ) xin đóng góp thêm một số hình ảnh và tài liệu về thời thanh niên của ông, vị cựu thủ tướng vừa hoàn tất hồ sơ ranh giới vùng biển Việt Nam đệ trình lên Liên Hiệp Quốc.

Cựu Thủ Tướng Nguyễn Bá Cẩn, năm 1954

Thành lập vào năm 1953, trường Quốc Gia Hành Chánh nhận học viên theo hai tiêu chuẩn, thứ nhất là những người đã làm việc trong ngành hành chánh và thứ nhì, đối với người chưa có kinh nghiệm hành chánh thì cần có bằng tú tài. Cả hai thành phần đều phải thi tuyển vào trường. Đến năm 1954, trường Quốc Gia Hành Chánh đổi tên thành Học Viện Quốc Gia Hành Chánh. Vào năm ấy, cựu thủ tướng Nguyễn Bá Cẩn là một thanh niên 24 tuổi.

Người đứng bên trái, cao lớn trong hình là cựu thủ tướng Nguyễn Bá Cẩn.
Đàng sau là trường Quốc Gia Hành Chánh, thành lập vào năm 195

Những học viên hơi lớn tuổi hơn bạn đồng học nhập lại thành một nhóm, được anh em gọi là "băng ve chai" (ve chai đây là chai bia, có lẽ vì các anh lớn "sành điệu" hơn).

"Băng Ve Chai"
Người cầm cái chai, ngồi phía trước, bên phải là cựu thủ tướng Nguyễn Bá Cẩn. Người ngồi bên trái, đang phà khói thuốc là ông Nguyễn Long Châu, cựu tổng giám đốc Thuế Vụ và sau cùng giữ chức bộ trưởng Phủ Thủ Tướng

Băng Ve Chai đi picnic. Người mang kiếng mát,
xoay mặt về ống kính là cựu thủ tướng Nguyễn Bá Cẩn

Đến năm 1955, Học Viện Quốc Gia Hành Chánh dời về Sài Gòn, nhưng trước đó tọa lạc ở Đà Lạt. Trong mỗi năm học và trong kỳ thi ra trường, cựu thủ tướng Nguyễn Bá Cẩn đều đậu thủ khoa ngành hành chánh. (Người đậu thủ khoa ngành tài chánh là ông Bửu Viên, sau giữ nhiều chức vụ quan trọng như thứ trưởng bộ Quốc Phòng, bộ trường Phủ Thủ Tướng và tổng trưởng bộ Nội Vụ.)

Bờ hồ và hàng thông, cảnh đẹp của Đà Lạt.
Người mang kiếng mát là cựu thủ tướng Nguyễn Bá Cẩn

Trong những ngày còn là một thanh niên, cựu thủ tướng Nguyễn Bá Cẩn là một nhân vật xuất sắc. Không những ông luôn đậu thủ khoa, trong những phút tâm tình cùng anh em bạn, ông đã hoạch định con đường tương lai: vào hạ nghị viện và trở thành thủ tướng (theo lời kể lại của thành viên "băng ve chai").

Một số anh em trong "băng ve chai"
chụp trước Học Viện Quốc Gia Hành Chánh, Đà lạt.
Người đứng bìa bên phải, mang kiếng mát là cựu thủ tướng Nguyễn Bá Cẩn

(Nguyễn văn Hoàng, hoang4eb@gmail.com, sưu tầm)

Thông Báo Diễn Hành Văn Hóa Quốc Tế


- Ngày Diễn Hành Văn Hóa Quốc Tế (International Cultures Parade) do Cơ Quan Di Dân Quốc Tế (International Immigrant Foundation) trực thuộc Liên Hiệp Quốc tổ chức đã đặc biệt dành cho các cộng đồng di dân ở Hoa Kỳ được trình diễn văn hóa nước họ qua âm nhạc, trang phục, các điệu vũ, xe hoa v.v.., trên một đại lộ rộng lớn (Avenue of Americas) ở Thành Phố New York. Năm nay Diễn Hành Văn Hóa Quốc Tế lần thứ 24 sẽ được tổ chức vào vào lúc 11 giờ trưa ngày 27 tháng 6, năm 2009.

Diễn Hành Văn Hóa Quốc Tế lần thứ 23 vừa qua được thành công là nhờ vào sự đóng góp của NYVACA, Tổng Hội Cựu Tù Nhân Chính Trị và Trường Việt Ngữ NY. Đã có hơn một ngàn đồng hương từ nhiều Cộng Đồng trên toàn nước Mỹ và các nước trên thế giới về tham dự. Thật là vinh dự vì người Việt ở hải ngoại có được một ngày diển hành để biểu dương lực lượng cũng như giới thiệu với các nước trên thế giới về sự hùng mạnh của cộng đồng người Việt nam ở taị Hoa kỳ. Đối với các quốc gia di dân khác, đây là một cuộc trình diễn văn hóa, nhưng đối với đông bào ta thì cuộc diễn hành vượt trên lãnh vực văn hóa thuần túy, mà thiên về tính cách biểu dương sự đoàn kết, sức mạnh và niềm hãnh diện sâu xa của cộng đồng tỵ nạn, mang mầu cờ chính nghĩa đè bẹp sự hiện diện của Cộng Sản. Đây là một ngày mà tất cả chúng ta cùng phải góp sức và chung lo chứ không phải là trách nhiêm của riêng một cộng đồng nào. Ngoài ra rất mong có được sự hưởng ứng của các bạn trẻ sinh viên học sinh cùng các giới trẻ tiếp tay vào ngày diển hành văn hóa năm 2009. Thế hệ cha ông chúng ta rất cần các bạn trẻ tuổi tham dự, góp sức và phô trương nền văn hóa cổ truyền của dân tộc Việt nam chúng ta.

Trân trọng kính mời quý vị, quý cơ quan truyền thông và đồng hương vui lòng tới tham dự và ủng hộ để biết rõ các diễn biến chi tiết dữ kiện cam go mà cộng đồng Việt Nam đã đấu tranh quyết liệt để quốc kỳ Việt Nam nền vàng ba sọc đỏ lần đầu tiên trong lịch sử Liên Hiệp Quốc được phất phới tung bay trong rừng cờ Liên Hiệp Quốc mà cả trước năm 1975 cũng chưa hề có.


Thư Từ gởi về:
NYVACA-1809 Pauding Avenue, Bronx, NY 10462,
Phone: (646) 867- 4555; (646) 863-1555; (646) 867- 4744;
Fax: (718) 892- 4666
E Mail: dhvhqtnyc@gmail.com ;
Website: http://dienhanhvanhoaquocte.org/chao/

Check ủng hộ xin đề: NYVACA.
Gởi về địa chỉ: Church St. Station, P.O. BOX 644 NY, NY 10008 – 0644




CỘNG ĐỒNG NV QUỐC GIA NEW YORK
Vietnamese American community Association (NYVACA)
1809 Paulding Ave, Bronx, NY
Church St, Station, P.O BOX 644 NY
Tel: (646) 867 – 4555 / (646) 683 - 1555
Fax: (718) 892 – 4666,
E Mail:
dhvhqtnyc@gmail.com

TỔNG HỘI CỰU TÙ NHÂN CHÍNH TRỊ VIỆT NAM
Federation of Association of Former Vietnamese political Prisoners
62 W. Kingsbridge Rd, Bronx, NY 10468
ID # 76 – 0410230
Tel: (718) 364 – 3673, Cell: (917) 450 – 4259
Fax (718) 994 – 3058, E Mail:
tonghoictnctvn@yahoo.com

ỦY BAN TỔ CHỨC DIỄN HÀNH VĂN HÓA QUỐC TẾ
KỲ THỨ 24 NĂM 2009


TÂM THƯ

Ban Tổ Chức Diễn Hành Văn Hóa Quốc Tế lần thứ 24 năm 2009 tại TP New York

Trân Trọng Kính Gởi:

Quý vị Lãnh Đạo Tinh Thần các Tôn Giáo, Quý Thân Hào Nhân Sĩ, Quý Cộng Đồng, Quý Hội đòan, Đòan Thể, Quý cơ quan Truyền Thông Báo Chí, Quý Đồng Hương Tỵ Nạn tại Hoa Kỳ và khắp thế giới.
Kể từ năm 2000, lần đầu tiên Cộng Đồng Ngưòi Việt Quốc Gia Hải Ngoại được tham dự ngày Diễn Hành Văn Hoá thứ 15, từ đó cho đến nay, nhờ sự tham gia nhiệt tình và tiếp tay tận lực của quý Cộng Đồng, Quý Đồng Hương, chúng ta đã tham dự liên tục, năm nào Đoàn Diễn Hành Văn Hóa của Việt Nam cũng đạt đưọc thành quả rực rỡ. Các Cộng Đồng trên Thế giới khâm phục nét đẹp văn hóa và truyền thống hào hùng của Dân Tộc Việt Nam. Đồng thời Cộng Đồng Việt Nam Hải Ngọai cũng chứng tỏ dù sống xa quê hương nhưng chúng ta vẫn duy trì, phát triển và bảo tồn văn hoá Việt Nam, văn hoá cuả một dân tộc với hơn 4,000 năm văn hiến.

Cơ Quan Di Dân và Văn Hóa Quốc Tế gởi thư mời Cộng Đồng Việt Nam tham dự ngày Diễn hành văn Hoá Quốc Tế lần thứ 24 năm 2009, Cộng Đồng Người Việt Quốc Gia New York đại diện trân trọng kính mời Quý Cộng Đồng, Qúy Đồng Hương tỵ nạn trên khắp thế giới tham dự và yểm trợ ngày Diễn Hành Văn Hóa Quốc tế lần thứ 24 được tổ chức vào ngày 27 tháng 6 năm 2009 tại Thành Phố New York.

Nhận được thư mời tham dự ngày Diễn Hành Văn Hoá lần thứ 24 năm 2009 của Cơ Quan Di Dân và Văn Hoá Quốc Tế, Cộng Đồng Người Việt Quốc Gia New York nhận định tình hình hiện nay sẽ gặp khó khăn và nhiều cản trở:

- CSVN gia tăng thực hiện Nghị quyết 36 để mua chuộc, gây chia rẽ, vu khống và âm thầm ngăn chận Ngày Diễn Hành với rừng cờ Chính nghĩa Quốc Gia, nền Vàng 3 Sọc Đỏ.

- CSVN đã từng là hội viên không thưòng trực của Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc, chúng sẽ tìm mọi cách để ngăn chận hoặc sẽ gây những trở ngại cho cuộc diễn hành của Cộng Đồng Người Việt tị nạn Hải ngọai không thể thực hiện được.

- Nền kinh tế Thế giới và Hoa Kỳ đang xuống thấp, ảnh hưởng đến việc yểm trợ của Qúi Cộng Đồng và Quí Đồng Hương cho Ngày Diễn Hành Văn Hoá kỳ thứ 24.

Với những nhận định trên, nhằm mục đích thực hiện Ngày Diễn Hành Văn Hoá Quốc tế lần thứ 24 năm 2009 được thành công tốt đẹp, Cộng Đồng Người Việt Quốc Gia New York đã tổ chức phiên họp gồm đầy đủ qúy thành viên trong cơ chế điều hành Cộng Đồng. Sau khi đã thảo luận, nghiên cứu, cân nhắc kỹ lưõng, đưa đến quyết định:

1- Mời Tổng Hội Cựu Tù Nhân Chính Trị Việt Nam cùng với Cộng Đồng Ngưòi Việt Quốc Gia New York tổ chức cuộc Diễn Hành Văn Hoá lần thứ 24 năm 2009 tại Thành Phố New York.

2- Luật Sư Nguyễn Thanh Phong, Chủ Tịch CĐNVQGNY, Ông Nguyễn Trung Châu, Chủ Tịch THCTNCT/VN và Cô Tara Thu Nguyễn Phó CT Ngoại vụ Cộng Đồng Người Việt Quốc Gia New York sẽ đại diện Ban Tổ Chức DHVHQT của Người Việt Hải Ngoại trong những công tác phổ biến, vận động, gây quỹ và điều hành cuộc DHVH Quốc Tế lần thứ 24 năm 2009.

Ban Tổ Chức DHVHQT của ngưòi Việt Quốc Gia Hải Ngoại gởi Tâm Thư và trân trọng kính mời Quý vị Lãnh Đạo Tinh Thần các Tôn Giáo, Qúy Thân Hào Nhân Sĩ, Qúy Cộng Đồng, Quý Hội Đoàn, Quý cơ quan Truyền Thông Báo Chí và Quý Đồng Hương nhiệt tình tham gia, tiềp tay ủng hộ để vượt qua mọi chướng ngại khó khăn thực hiện cuộc Diễn Hành năm nay, cùng nhau duy trì, phát huy nền Văn Hoá Việt Nam đồng thời là cơ hội để lá cờ Chính Nghĩa Quốc Gia cờ vàng ba sọc đỏ hiên ngang tung bay, sánh vai cùng với những lá cờ của các Quốc gia trên thế giới.

Các chi tiết, nơi nghỉ ngơi và tiếp đón Ban Tổ Chức sẽ phổ biến Tâm Thư tiếp theo.

Địa chỉ liên lạc của Ban Tổ chức:
Thư Từ gởi về: 1809 Pauding Avenue, Bronx, NY 10462,
Phone: (646) 867- 4555; (646) 863-1555; (917) 450 – 4259
E Mail: dhvhqtnyc@gmail.com Fax: (718) 892- 4666
Website: http://dienhanhvanhoaquocte.org/chao/

Check ủng hộ xin đề: NYVACA. Gởi về địa chỉ:
Church St. Station P.O. BOX 644 NY, NY 10008 – 0644

Tax ID: # 13-3548234


Trân Trọng Kính Mời
Làm Tại Thành Phố New York ngày 15 Tháng 2 Năm 2009

Thay mặt Ban Tổ Chức:
LS Nguyễn Thanh Phong. Ông Nguyễn Trung Châu

Wednesday, May 20, 2009

ÐI TÌM NHÂN CHỨNG - Giao Chỉ, San Jose

Giao Chỉ, San Jose

NHỮNG CON SỐ ... LỊCH SỬ

Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975 , tất cả quân cán chính Việt Nam Cộng Hòa đều trở thành đối tượng của “chế độ lao động cải tạo”, một chính sách do cộng sản Việt Nam du nhập từ Trung cộng và được tôi luyện từ miền Tây Bá Lợi Á của thiên đường Sô viết.

Tài liệu của Viện Bảo Tàng Việt Nam tại San Jose ghi nhận số lượng tù cải tạo như sau:

- Năm 1975 QLVNCH có 980.000 quân nhân gồm 1/10 cấp Tá và cấp Tướng tổng cộng 9.600, cấp úy là 80.000, còn lại là hạ sỹ quan và binh sĩ.

- Cấp Tướng tại ngũ đến 30 tháng 4 năm 75 là 112; bị tù cải tạo: 32 vị, 80 tướng lãnh di tản và 1 số nhỏ không bị bắt giam.

- Ðại tá có 600, bị tù 366.

- Trung tá có 2.500, bị tù 1.700.

- Thiếu tá có 6.500, bị tù 5.500.

- Cấp úy có 80.000, bị tù 72.000. Trong số này bao gồm cả nữ quân nhân cũng như thành viên đảng phái và các cấp chính quyền.

Ðây là con số ghi nhận được từ phía Hoa Kỳ và Việt Nam Cộng Hòa, không có tài liệu của các trại giam phía cộng sản để đối chiếu; và không có con số chính xác tù cải tạo bị chết trong khi giam cầm.

Ghi chú: Tất cả danh từ “cải tạo” thực sự đều là tù chính trị.

NHỮNG NGƯỜI TÙ KHÔNG ÁN

Không kể thành phần bị bắt trước 1975 nhưng không được trao trả tù binh sau 1973, thì thời gian tù “cải tạo” kéo dài từ 1 năm đến 17 năm. Từ 1975 đến 1992.

Năm 1988 gần như là năm cuối cùng, hầu hết tù được trả tự do.

Suốt 4 năm tiếp theo chỉ còn lại 120 tù bị giam tại Z30D gọi là Trại Thủ Ðức tại Hàm tân. Trong số này có 9 vị tướng lãnh. Ðại tá Phạm Duy Khang khóa 6 Võ bị, làm thư ký Trại còn nhớ tên từng người. 4 Thiếu tướng: Lê Minh Ðảo, Ðỗ kế Giai, Trần Bá Di, Nguyễn Ngọc Sang, và 5 Chuẩn Tướng: Lê Văn Thân, Hoàng Lạc, Mạch Văn Trường, Trần Quang Khôi, Phạm Duy Tất.

Cấp Ðại tá có 22 người, 20 thiếu tá và các thành viên cảnh sát, đảng phái.

Thiếu tướng Ðỗ Kế Giai tả lại quang cảnh khi tất cả mọi người được thả hết chỉ còn mấy ông Tướng. Trại Hàm Tân hoàn toàn vắng lặng. Cộng sản cho xe chở 5 ông tướng về chuyến cuối cùng. Vì đường đi thuận tiện, xe về Saigon đến nhà các vị Tướng khác hết 1 vòng, Thiếu Tướng Ðỗ Kế Giai là người về sau cùng. Ông bước xuống xe, tâm trạng thực băn khoăn khó tả. Tù vừa tròn 17 năm. Những ông tướng khác về trước ông chừng nửa giờ nên tướng Giai là người sau cùng, theo ý nghĩa tiêu biểu của lịch sử.

Hỏi chuyện ngục tù, ông Giai nhắc lại câu danh ngôn của người xưa: “Bại binh chi tướng, bất khả ngôn dũng“ (Tướng quân thua trận, không thể nói mạnh).

Lại hỏi rằng, suốt thời kỳ 17 năm có thấy cộng sản hay thế giới tự do vào quay phim hay chụp hình để bây giờ có thể đi tìm dấu tích của những năm dài “cải tạo”; vị chỉ huy trưởng binh chủng Biệt động quân cho biết, dường như chẳng thấy gì.

NHỮNG NĂM THÁNG KHÔNG QUÊN:

1975: Hàng trăm ngàn quân cán chính Việt Nam Cộng Hòa bị cộng sản tập trung “cải tạo”.

1980: Sau 5 năm tranh đấu, dư luận Mỹ và thế giới áp lực Hà Nội phải thả tù .

1982: Tại Pháp, Phạm văn Ðồng, Thủ tướng Hà Nội thách thức sẽ trả tự do nếu Mỹ nhận hết tù cải tạo.

1982: Ngoại trưỡng Mỹ điều trần tại Quốc hội cho biết sẽ nhận 10.000 tù chính trị Việt Nam và gia đình.

1985: Lần đầu tiên , cơ quan IRCC,Inc. tại San Jose nhận được 1 video tape do phóng viên tự do Hoa Kỳ quay tại Việt Nam. Trong đó có ba đoạn hết sức đặc biệt:
    1) Phi công Việt Nam Cộng Hòa, vừa được tự do

    2) Vợ con tù thăm nuôi tại Hàm tân;

    3) Ban văn nghệ của Trại Hàm Tân;

    4) Phỏng vấn 1 người tù cụt chân cấp Thiếu tá.
1985: Hoa Kỳ và Việt Nam gặp nhau tại New York bàn về việc thả tù cải tạo.

1987: Lần đầu tiên nhà báo Thụy Ðiển được vào làm phóng sự tại Trại Nam Hà, tiếp theo Hà Nội bắt đầu chuyển thêm tù cải tạo vào Nam và trả tự do từng đợt .

Tháng 7 năm 1988: Phái đoàn Funseth đi Hà nội họp về việc nhận tù cải tạo.

Tháng 8 năm 1988: Hà Nội đơn phương loan báo đình chỉ việc thảo luận.

Tháng 1 năm 1989: Lần đầu tiên Hồng thập tự Hoa Kỳ được phép gửi quà cho tù “cải tạo”.

Một chiến dịch gửi quà được phát động tại hải ngoại .

Tháng 4 năm1989: Phái đoàn Quốc hội Cali về Việt Nam thảo luận về đề tài xã hội và tù “cải tạo”. Có các thành phần tỵ nạn Việt Nam cùng đi. Ðại diện IRCC trách nhiệm tiểu

ban tù chính trị. Phái đoàn yêu cầu trả tự do cho Võ Ðại Tôn. Phỏng vấn thu thanh Phan Nhật Nam vừa được tự do tại Saigon.

Tháng 6 tháng 1989: Thượng viện Mỹ tuyên bố yêu cầu Hà Nội trả tự do cho tù “cải tạo” và Hoa Kỳ sẽ đón nhận .

Tháng 7 năm 1989: Phái đoàn Hoa kỳ về Việt Nam ký thỏa ước nhận định cư tù “cải tạo”

Tháng 8 tháng 1989: Báo San Jose Mercury News gửi phóng viên về Saigon làm một loạt bài phỏng vấn “tù cải tạo” sắp ra đi có gia đình chờ đợi tại San Jose.

Tháng 1 tháng 1990: 15 gia đình H.01 đi chuyến đầu tiên đến phi trường San Francisco, có 4 gia đình về Bắc Cali. 11 gia đình chuyển tiếp đến các tiểu bang khác và Quận Cam

Tháng 8 năm1993: Ðại tá Phạm Duy Khang, sau 17 năm tù đã trở về đợt sau cùng với 120 người. Ông đến San Jose và dự lễ thượng kỳ ngày 8/8/1993 .

Sau đó các đợt HO bổ túc và chương trình đoàn tụ gia đình HO lần lượt tiếp diễn suốt 15 năm từ 1994 đến 2009. Cho đến tháng 4 năm 2009 vẫn còn gia đình thuộc diện “tù cải tạo” đến Hoa Kỳ.


NHỮNG THIÊN ANH HÙNG CA

Trước năm 75, miền Nam xây dựng hai nền cộng hòa đã tồn tại hết sức hào hùng qua hai chiến dịch tấn công của địch. Chúng ta đã đứng vững trong trận Mậu Thân 68 và vượt qua trận mùa hè 72.

Sau 1975 miền Nam thất thủ nhưng vẫn còn ghi thêm hai thiên anh hùng ca bất tử. Người chiến sĩ sống còn sau trận “cải tạo” và toàn dân miền Nam thành công với những chuyến đi của thuyền nhân tỵ nạn. Chúng tôi đã có bài viết về thuyền nhân và riêng bài này xin dành cho câu chuyện tù “cải tạo”. Lần lượt đã kể ra những con số lịch sử, những người tù không án, những ngày tháng không quên, những dữ kiện tuy khô khan cằn cỗi nhưng chính là máu xương của một đạo quân, của một thể chế dân chủ không còn nữa.

Từ những con số này chúng ta hãy đi tìm nhân chứng và thu hồi di sản dành cho trang sử gửi thế hệ tương lai.

ÐI TÌM NHÂN CHỨNG

Trong số muôn vàn lãnh vực, xin đưa ra một vài thí dụ để chứng minh về câu chuyện tù “cải tạo.” Trong hơn 10 năm tù đày, người tù miền Nam đã sáng tạo biết bao di vật để dùng và để làm quà kỷ niệm gởi cho mẹ, cho vợ, cho con. Chúng tôi cần những di vật đó. Chúng tôi đã có, nhưng chưa đủ.

Thư từ là những liều thuốc thần diệu để người tù nhờ đó mà sống trong hy vọng. Chúng tôi cần giữ lại những lá thư của tình yêu, bằng hữu và gia đình. Chúng tôi đã có, nhưng chưa đủ.

Chúng tôi thường nghe nói khi người cha đi tù, thì mẹ đi bán thuốc lá bên lề đường. Khi cha về phải đi đạp cyclo. Trong suốt 20 năm, chúng tôi đi tìm những tấm hình như thế nhưng không có. Cho đến năm 2008 mới tình cờ có được các hình ảnh quý giá. Nhưng vẫn còn đón chờ thêm các tài liệu tương tự.

Chúng tôi được biết có nhiều gia đình cả hai vợ chồng đều đi tù cải tạo. Cả cha con đều bị tù và nhiều anh em một nhà cùng chung số phận. Chúng tồi còn cần thêm những sử liệu như thế.

CAN TRƯỜNG TRONG CHIẾN BẠI

Vị tướng hải quân vùng một, phó đề đốc Hồ Văn Kỳ Thoại có xuất bản một tác phẩm hồi ký. Ông lấy câu chuyện đứt phim 1975 để đặt tựa cho cuốn sách. Tình cờ chúng tôi có được tấm hình chụp hai chiến binh của sư đoàn 3 bộ binh Quân lực Việt Nam Cộng Hòa bị bắt làm tù binh tại Quảng Trị khi Cộng quân tấn công 1972. Hình này nằm trong bộ sưu tầm độc đáo của một phóng viên Anh quốc.

A wounded ARVN in pain beside another prisoner at fire base QuangTri overrun by NVN, March 1972 (Another VietNam, Tim Page Colection).

Hai chiến binh Cộng Hòa bị địch quân giải về khu tập trung tù binh bên kia biên giới và một phóng viên của cộng sản Hà Nội đã chụp được tấm hình chân dung bất hủ xứng đáng gọi là “Can trường trong chiến bại”. Khuôn mặt người lính số 2 dựa vào người chiến binh số 1., Anh số 1 có thể là sĩ quan. Anh sỹ quan trẻ này bị thương ở tay còn băng bó, mặt còn mang dấu của các mảnh trái pháo, ánh mắt buồn bã nhưng vẫn đầy vẻ bất khuất.

Suốt đời tôi, chưa bao giờ nhìn thấy một gương mặt đầy ẩn dụ như vậy.

Bài viết sẽ đăng kèm tấm hình độc đáo này. Giờ này anh ở đâu?

Trên tài liệu DVD do IRCC, Dân Sinh và Viện Bảo Tàng San Jose sẽ phát hành ngày quân lực 2009, chúng tôi phổ biến rộng rãi để nhắn tin đến bốn phương trời ngõ hầu tìm cho được người lính chiến bại có nét mặt can trường của sư đoàn 3 bộ binh.

THIẾU TÁ ÐỘC CƯỚC LÊ HỮU CƯƠNG

Câu chuyện sau cùng xin nói về người tù cải tạo Lê Hữu Cương, khóa 16 võ bị Ðà Lạt, quận trưởng Củ Chi. Số là ngay từ đầu năm 1985 tình cờ chúng tôi gặp được một anh phóng viên Hoa Kỳ tặng cho video tape quay phóng sự Saigon từ 1984, trong đó có những đoạn hết sức đặc biệt. Câu chuyện một phi công cựu tù, mới được tự do có mở tiệm bán đồ nhậu tại Saigon. Ðối thoại bằng Anh ngữ. Xin hãy tưởng tượng lúc đó là năm 1985, chúng tôi coi phim mà lòng dạ nôn nao. Xúc động dâng lên khóe mắt. Anh em cùng ngồi xem mà mặt mũi ai nấy hết sức căng thẳng. Cho đến nay chúng tôi vẫn không biết anh phi công này là ai.

Một đoạn khác, quay tại trại tù Z30D tại Hàm Tân. Trại tù khang trang sạch sẽ và rất ít người. Ai mà chẳng biết là cộng sản đã cho dọn dẹp và lùa tù đi làm, chỉ còn lại cả trại trống vắng. Phóng viên quay phim và anh chàng làm phóng sự đi cùng một thông dịch viên. Ban văn nghệ của trại được giới thiệu hát một bài. Khán giả duy nhất là anh phóng viên Mỹ. Nhạc trưởng là ca sĩ chính nét mặt hết sức đau khổ và cam chịu. Ông trả lời cấp bậc là thiếu tá, đã ở trại này nhiều năm. Dường như cũng từ Nam Hà chuyển về.

Một đoạn khác là cảnh tù “cải tạo” được vợ con lên thăm. Xin lưu ý đây là thời điểm của năm 1984 ở trại tù miền Nam và cảnh này được trình diễn cho báo Mỹ quay phim. Tuy nhiên nếu lưu ý vẫn nhìn ra được những nỗi đoạn trường.

Sau cùng, chúng tôi được xem đoạn phim đặc biệt. Một tù cải tạo cụt chân ngồi cầm cặp mắt kiếng. Mắt anh rất sáng và dáng ngồi bình thản.

Gần như bất chợt, anh phóng viên hỏi bằng anh ngữ và người tù trả lời trực tiếp cũng bằng anh ngữ. Anh cấp bậc gì? -Thiếu tá. Anh có đủ ăn không? -Có được ăn, nhưng biết thế nào là đủ. Người tù hỏi ngược lại? Phóng viên Mỹ nói: Có phải người công an này đứng đây nên anh không trả lời? (Ðến đây phóng viên ra hiệu yêu cầu quản giáo đi ra). Không đủ ăn phải không ? Not enough? Trả lời, - Yes, not enough. Anh có điều gì nhắn gởi với tổng thống Reagan không? - Tôi muốn được tự do. Tôi muốn rằng thế giới tự do cứu chúng tôi. Cho chúng tôi được tự do càng sớm càng tốt.

Máy quay phim chiếu xuống bàn tay cầm mắt kiếng. Rồi chiếu lên khuôn mặt người tù với ánh mắt ngời sáng như ánh thép trong ngục tù.

Chúng tôi bị ánh mắt này theo đuổi trong nhiều năm. Suốt 20 năm, từ 1985 đến 2005 đã có ý hỏi thăm về người thiếu tá cụt chân này là ai, còn sống hay đã chết.

Năm 2005 Asia quay video tại Hoa Thịnh Ðốn kỷ niệm 30 năm biệt xứ, chúng tôi có cơ hội giới thiệu dự án viện Bảo Tàng và đồng thời có chiếu đoạn phim này trong phần tài liệu.

Tiếc thay, dù đã có hàng chục ngàn khán giả nhưng vẫn không ai nhận ra người tù bất khuất.

Mãi đến năm 2007 vừa qua, chúng tôi tìm được tin tức thì nhân chứng không còn nữa. Người đó là thiếu tá Lê Hữu Cương, khóa 16 võ bị, mới ra trường đã bị thương với cấp bậc trung úy. Anh bị cưa một chân nhưng tiếp tục tại ngũ. Tốt nghiệp chỉ huy tham mưu và học xong lớp quân chánh thì về làm quận trưởng Củ Chi. Ông là một trong số rất hiếm hoi các sỹ quan cấp tá, mất một chân mà vẫn còn làm chi khu trưởng tại vùng đất dữ nhất của miền Ðông Nam phần.

Sau 1975 ông đã bị tù, giải ra Bắc, rồi đưa về miền Nam và tình cờ gặp phóng viên Mỹ tại Hàm Tân. Thiếu tá Cương H0 đến Hoa Kỳ đúng ngày 4/7/1991 và cư ngụ tại Orange County. Trong suốt thời gian dài trên 10 năm sống tại miền Nam Cali, Lê Hữu Cương đã sinh hoạt với giới văn nghệ, báo chí, nhưng chính ông và anh em cũng chẳng ai được xem đoạn phim quay trong tù mà ông đóng vai chính.

Năm 2000, Lê Hữu Cương viết hồi ký về cuộc đời có kể lại đoạn được hỏi chuyện trong tù bởi phái đoàn Mỹ. Trong cuốn tự chuyện này, chúng tôi mới được đọc qua đã thấy được hai điều phải ghi lại, Lê Hữu Cương sinh trưởng tại Huế và đã gặp thảm kịch đau thương khi mẹ và ba em gái của ông bị cộng sản giết trong kỳ Mậu Thân.

Câu chuyện thứ hai cần phải ghi lại là tinh thần tương trợ hết sức hào hùng của các cựu sinh viên sỹ quan Ðà Lạt khóa 16 thể hiện trong tù đã giúp cho Lê Hữu Cương, dù chỉ có một chân đã sống còn.

Nhưng tiếc thay khi bộ phim Asia phổ biến năm 2005 thì sau đó chúng tôi cũng đã được tin Lê Hữu Cương đã qua đời tại Miền Nam California.

Nhân chứng của một trang sử H0 không còn nữa.

Major Le, Huu Cuong 1970 SaiGon and 1984 Ham Tan, VietNam (Photo from Video).

Ðó là lý do chúng tôi viết bài này phổ biến trên báo, đọc bài này trên các chương trình phát thanh và ghi lại các hình ảnh có được trên DVD phát hành ngày quân lực tháng 6 năm 2009.

Xin hãy đọc báo, xin hãy xem hình, xin hãy nghe radio, xin hãy đón coi DVD để thấy rằng lịch sử đã được gom lại như thế nào? Phải được thu hồi như thế nào? Cần được tập trung như thế nào? Trước khi di sản mai một và nhân chứng không còn nữa.

Xin hãy liên lạc về IRCC, Inc. số 1445 Koll Circle, suite 110, San Jose, CA 95112. Tel: 408-392 9923 để có được đoạn phim đối thoại hào hùng duy nhất trong tù của thiếu tá độc cước Lê Hữu Cương, người nhân chứng không còn nữa. Bộ DVD “Chân dung người lính VNCH” của viện Bảo tàng Việt Nam còn có hình ảnh người phi công ngồi hát bản tình ca trên hè phố Sài Gòn ngay từ 1984. Người vợ thăm chồng “cải tạo”, ông nhạc trưởng của ban văn nghệ Hàm Tân ca vang bản nhạc vui với bộ mặt sầu thảm như dao cắt trong lòng. Và sau cùng là hình ảnh người lính vô danh của sư đoàn 3 bộ binh tiêu biểu cho danh hiệu “Can trường trong chiến bại”.

Xin hãy cùng chúng tôi lên đường đi tìm nhân chứng cho thiên anh hùng ca của QLVNCH sau tháng tư 1975.

Giao Chỉ, San Jose

Kẻ Sĩ - Nguyễn Công Trứ

Nguyễn Công Trứ 1778-1858

    Vòng trời đất dọc ngang, ngang dọc
    Nợ tang bồng vay trả, trả vay
    Chí làm trai nam bắc đông tây
    Cho phỉ sức vẫy vùng trong bốn bể ...
Đôi dòng tiểu sử:

  • Nguyễn Công Trứ (1778-1858) hiệu là Ngộ Trai, tự là Hy Văn, quê quán tại làng Uy Viễn, huyện Nghi Xuân, tỉnh Nghệ Tĩnh.

  • Ông xuất thân trong một gia đình khoa bảng. Cụ thân sinh là Nguyễn Tần, đỗ Hương Cống đời nhà Lê.

  • Buổi thiếu thời, dù sống trong cảnh hàn vi, ông luôn cố công trau dồi kinh sử để mong thi đỗ ra làm quan giúp dân, giúp nước. Sau nhiều lần thi hỏng, ông cuối cùng đậu Tú Tài năm 1813 và đậu Giải Nguyên năm 1819.

  • Hoạn lộ của ông lắm bước thăng trầm: ông làm quan ở nhiều tỉnh, nhiều vùng, có khi lên đến Binh Bộ Thượng Thư, nhưng cũng có lắm lần bị dèm pha giáng chức. Ông giúp triều đình nhà Nguyễn đàn áp nhiều cuộc khởi nghĩa lớn (Lê Duy Lương, Nông Văn Vân, Phan Bá Vành...); làm Doanh Điền Sứ, giúp dân khai khẩn đất hoang (1828)...

  • Ông mất ngày 7 tháng 12 năm 1858 tại chính quán, thọ 81 tuổi, được phong tước Dinh Bình Hầu.

  • Nguyễn Công Trứ để lại nhiều tác phẩm chữ Hán (câu đối, sớ) cũng như chữ Nôm (thơ, hát nói, phú, câu đối, ca trù...). Thơ văn Nguyễn Công Trứ phản ảnh khá trung thực sự biến chuyển tâm lý của một nhà nho cổ điển qua từng giai đoạn đời sống. Phần lớn các tác phẩm hào hùng và ngạo nghễ, biểu lộ một bản lĩnh vững chắc, một chí khí mạnh mẽ, và thái độ cầu tiến, vươn lên. Lúc về già, sáng tác của ông lại tìm về tư tưởng an nhàn, hưởng lạc.

Kẻ Sĩ

Tước hữu ngũ sĩ cư kỳ liệt,
Dân hữu tứ sĩ vi chi tiên. (1)
Có giang sơn thì sĩ đã có tên,
Từ Chu Hán, vốn sĩ này là quý.

Miền hương đảng đã khen rằng hiếu nghị,
Đạo lập thân phải giữ lấy cương thường.
Khí hạo nhiên chí đại, chí cương,
So chính khí đã đầy trong trời đất.

Lúc vị ngộ hối tàng nơi bồng tất, (2)
Hiêu hiêu nhiên điếu Vị, canh Sằn. (3)
Xe bồ luân (4) dầu chưa gặp Thang, Văn,
Phù thế giáo một vài câu thanh nghị.

Cầm chính đạo để tịch tà, cự bí,
Hồi cuồng lan nhi chướng bách xuyên. (5)
Rồng mây khi gặp hội ưa duyên
Đem quách cả sở tồn làm sở dụng.

Trong lang miếu, ra tài lương đống,
Ngoài biên thùy rạch mũi can tương.
Làm sao cho bách thế lưu phương,
Trước là sĩ sau là khanh tướng.

Kinh luân khởi tâm thượng,
Binh giáp tàng hung trung.
Vũ trụ chi gian giai phận sự,
Nam nhi đáo thử thị hào hùng. (6)

Nhà nước yên mà sĩ được thung dung,
Bấy giờ sĩ mới tìm ông Hoàng Thạch. (7)

Năm ba chú tiểu đồng lếch thếch,
Tiêu dao nơi hàn cốc, thanh sơn,
Nào thơ, nào rượu, nào địch, nào đờn,
Đồ thích chí chất đầy trong một túi.
Mặc ai hỏi, mặc ai không hỏi tới,
Gẩm việc đời mà ngắm kẻ trọc thanh,
Này này sĩ mới hoàn danh.

Nguyễn Công Trứ

1. Tước có năm bậc thì sĩ cũng dự vào; dân có bốn nghề thì sĩ đứng đầu tiên.

2. Bồng tất: tên hai loại cỏ; cả câu chỉ chốn thảo dã kẻ sĩ ẩn thân lúc chưa gặp thời.

3. Điếu Vị: tích Lã Vọng xưa ngồi câu bên sông Vị; canh Sằn: tích Y Doãn xưa làm ruộng ở đất Sằn.

4. Bồ luân: xe nhà vua thường dùng để đi rước người hiền về giúp nước.

5. Ngăn sóng dữ để giữ trăm dòng sông.

6. Việc chính trị đã định sẵn trong lòng; Việc giáp binh đã sắp sẵn trong bụng; Việc đời đều coi là phận sự của mình; Làm trai như thế mới đáng mặt hào hùng.

7. Hoàng Thạch: tức Hoàng Thạch Công. Cuối đời nhà Tần, Trương Lương đi chơi ở đất Hạ Bì, đến Dĩ Kiều gặp ông già trao cho quyển Binh Thư Tam Lược mà dặn: "Đọc kỹ sách này sau có thể bình thiên hạ. Sau 13 năm nhà ngươi đến núi Cốc Thành, nếu thấy hòn đá vàng thì biết là ta đấy !" (Vì thế sau này người đời tôn ông lão là Hoàng Thạch Công). Đúng như lời dặn của ông, Trương Lương sau này cố công lớn trong việc giúp Lưu Bang lập nên nhà Hán
*
* *
Chí Làm Trai

Vòng trời đất dọc ngang, ngang dọc.
Nợ tang bồng (1) vay trả, trả vay.
Chí làm trai Nam, Bắc, Đông, Tây,
Cho phỉ sức vẫy vùng trong bốn bể.
Nhân sinh tự cổ thùy vô tử,
Lưu thủ đan tâm chiếu hãn thanh. (2)
Đã chắc rằng ai nhục ai vinh,
Mấy kẻ biết anh hùng khi vị ngộ.
Cũng có lúc mưa dồn sóng vỗ,
Quyết ra tay buồm lái với cuồng phong.
Chí những toan xẻ núi lấp sông,
Làm nên tiếng anh hùng đâu đấy tỏ.
Đường mây rộng thênh thênh cử bộ,
Nợ tang bồng trang trắng, vỗ tay reo
Thảnh thơi thơ túi rượu bầu.

Nguyễn Công Trứ

1.
Tang bồng: từ "tang bồng hồ thỉ" -- cung bằng gỗ dâu, tên bằng cỏ bồng. Theo Lễ Kinh: cha mẹ mới sinh con trai, lấy cung tên bằng gỗ dâu và tên bằng cỏ bồng treo ở ngoài cửa, có ý mong cho con mình sau này lấy cung tên làm nên sự nghiệp vang thiên hạ.


2. Hai câu thơ trong bài Quá Linh Đinh Dương của Văn Thiên Tường đời Tống. Người ở đời chẳng ai mà không chết, phải làm sao lưu lại tấm lòng son soi trong sử xanh.

o0o

Phận Sự Làm Trai

Vũ trụ chức phận nội (1)
Đấng trượng phu một túi kinh luân. (2)
Thượng vị đức, hạ vị dân, (3)
Sắp hai chữ "quân, thân" mà gánh vác,
Có trung hiếu nên đứng trong trời đất
Không công danh thà nát với cỏ cây.
Chí tang bồng hồ thỉ (4) dạ nào khuây,
Phải hăm hở ra tài kinh tế (5)
Người thế trả nợ đời là thế
Của đồng lần thiên hạ tiêu chung,
Hơn nhau hai chữ anh hùng.

Nguyễn Công Trứ

1. Chức phận mình ở trong vũ trụ.

2.
Kinh luân: Trong việc kéo tơ, lấy tơ chia ra gọi là kinh, hợp những sợi tơ lại mà se thì gọi là luân (chỉ những người giỏi việc chính trị).

3.
Trên vì người có đức (tức vua), dưới vì dân hưng lợi.

4.
Tang bồng hồ thỉ: cung bằng gỗ dâu, tên bằng cỏ bồng. Theo Lễ Kinh: cha mẹ mới sinh con trai, lấy cung tên bằng gỗ dâu và tên bằng cỏ bồng treo ở ngoài cửa, có ý mong cho con mình sau này lấy cung tên làm nên sự nghiệp vang thiên hạ.

5.
Kinh tế: từ cụm từ kinh bang tế thế -- giúp nước cứu đời.